Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (1926–2026) διακεκριμένη Ελληνίδα βυζαντινολόγος και ιστορικός με διεθνή ακτινοβολία, η οποία έφυγε από τη ζωή τον Φεβρουάριο του 2026. Συνέδεσε το όνομά της με το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, καθώς έγινε η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην 700 ετών ιστορία του ιδρύματος το 1976.
Ακαδημαϊκή Πορεία και Διακρίσεις
Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926, με καταγωγή από τη Μικρά Ασία, και αποφοίτησε από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να συνεχίσει τις σπουδές της, όπου και εντάχθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS) το 1955.
Η άνοδός της στην ακαδημαϊκή ιεραρχία ήταν εντυπωσιακή. Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα του Τμήματος Ιστορίας στη Σορβόννη, ενώ το 1976 εξελέγη Πρύτανης του Πανεπιστημίου Paris 1 (Panthéon-Sorbonne). Κατά τη διάρκεια της θητείας της, επέδειξε ιδιαίτερο φιλελευθερισμό, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως δεν επέτρεψε ποτέ την είσοδο αστυνομίας στο πανεπιστήμιο χωρίς τη φυσική της παρουσία.
Σημαντικές Θέσεις και Έργο
Εκτός από το ακαδημαϊκό της έργο, η Αρβελέρ κατείχε πλήθος επιτελικών θέσεων σε πολιτιστικούς οργανισμούς:
Κέντρο Ζορζ Πομπιντού: Διετέλεσε Πρόεδρος του διασήμου πολιτιστικού κέντρου στο Παρίσι.
Πολιτισμός στην Ελλάδα: Υπήρξε Πρόεδρος του Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου.
Διεθνής Αναγνώριση: Τιμήθηκε με ανώτατες διακρίσεις από τη Γαλλική Δημοκρατία, όπως του Ταξιάρχη της Λεγεώνας της Τιμής, και υπήρξε Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF.
Δημόσιος Λόγος και Απόψεις
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ παρέμεινε ενεργή στα κοινά μέχρι το τέλος της ζωής της. Στα βιβλία της, όπως το «Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας», ανέδειξε τη συνέχεια του Ελληνισμού μέσω του Βυζαντίου. Τα τελευταία χρόνια είχε προκαλέσει αίσθηση με την ιστορική της άποψη ότι ο τάφος στη Βεργίνα ανήκει στον Μέγα Αλέξανδρο και όχι στον Φίλιππο Β’, υποστηρίζοντας ότι η ταφή στην Αλεξάνδρεια ήταν μέρος μιας πολιτικής σκηνής.
