Γεώργιος Μπαμπινιώτης: Ποιος είναι ο «γκουρού» της γλώσσας που μας έμαθε να μιλάμε ελληνικά

Η παγκόσμια ημέρα θεσμοθετήθηκε το 2017, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εξωτερικών και Παιδείας της Ελλάδας.

Στόχος της ημέρας είναι εορτασμός αυτός να αναδείξει τον θεμελιώδη ρόλο που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες. Κι αν κάποιος πρέπει να τιμάται σήμερα δεν είναι άλλος από τον Γεώργιο Μπαμπινιώτη.

Ποιος είναι ο Γεώργιος Μπαμπινιώτης, ο «γκουρού» της γλώσσας που μας έμαθε να μιλάμε ελληνικά

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιανουαρίου 1939. Αποφοίτησε από το 9ο Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών και στη συνέχεια σπούδασε φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Το 1962 έλαβε το πτυχίο του, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στην Ελλάδα και τη Γερμανία με υποτροφία. Πριν συμπληρώσει τα 35, έγινε τακτικός καθηγητής Γλωσσολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1991 εκλέχθηκε πρόεδρος του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής και το 2000 πρύτανης του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, θέση που κράτησε μέχρι το 2006, οπότε και ορίστηκε ομότιμος καθηγητής. Είναι, ακόμη, πρόεδρος της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας Αρσακείων – Τοσιτσείων Σχολείων, και πρόεδρος της Γλωσσικής Εταιρείας των Αθηνών.

Διετέλεσε πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού. Το 2009 ορίστηκε επικεφαλής του Συμβουλίου Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και ανέλαβε τη διεξαγωγή διαλόγου για τις αλλαγές στο Λύκειο και το εξεταστικό σύστημα ως προς την εισαγωγή στα Ανώτατα Ιδρύματα. Αρθρογραφεί τακτικά στην εφημερίδα «Το Βήμα», ενώ ήταν και επιστημονικός συνεργάτης τηλεοπτικών εκπομπών στη δημόσια τηλεόραση. Υπό την καθοδήγησή του λειτουργεί το «Κέντρο Λεξικολογίας», που το 1998 εξέδωσε το «Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας», το οποίο γνώρισε εκδοτική επιτυχία.

Η πρώτη έκδοση του λεξικού είχε προκαλέσει έντονες δημόσιες συζητήσεις εξαιτίας της καταγραφής υβριστικών συνθημάτων γηπεδικής χρήσης και «εθνικώς υπόπτων» μεταφορικής χρήσης όρων. Ο Μπαμπινιώτης αρχικά αρνήθηκε να τις αφαιρέσει από το λεξικό, αλλά απάλειψε τις επίμαχες καταγραφές σε μια «επανεκτύπωση» του λεξικού. Στην πρώτη έκδοση του λεξικού είχε επίσης ασκηθεί η κριτική ότι αναπαράγει εθνικά στερεότυπα.

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ:

• Βοηθός Σπουδαστηρίου Γλωσσολογίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών (1965)
• Επιμελητής (1971)
• Επικουρικός Καθηγητής (1972)
• Τακτικός Καθηγητής τής έδρας τής Γλωσσολογίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών (1973-2006)
• Διευθυντής τού Σπουδαστηρίου Γλωσσολογίας (1973-88)
• Διευθυντής τού Τομέα Γλωσσολογίας (για πολλά χρόνια)
• Επισκέπτης Καθηγητής τού Πανεπιστημίου Κρήτης (1979-81)
• Πρόεδρος τού Τμήματος Φιλολογίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών
• Κοσμήτωρ τής Φιλοσοφικής Σχολής τού Πανεπιστημίου Αθηνών
• Πρύτανης τού Πανεπιστημίου Αθηνών (2000-2006)
• Ομότιμος (2006) και Επίτιμος (2007) καθηγητής τού Πανεπιστημίου Αθηνών
• Επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας (1991)
• Επίτιμος διδάκτωρ τού Πανεπιστημίου “La Trobe” τής Μελβούρνης (Αυστραλίας)
• Επίτιμος διδάκτωρ τού Πανεπιστημίου τού Montreal (Καναδά)
• Τακτικό μέλος τής Μόνιμης Διεθνούς Επιτροπής Γλωσσολόγων (CIPL)
• Πρόεδρος τής Γλωσσικής Εταιρείας των Αθηνών
• Τακτικό μέλος τής Societas Linguistica Europaea
• Τακτικό μέλος τής “European Academy of Sciences and Arts”(Salzburg)

ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ:

Τακτικό μέλος τής “European Academy of Sciences and Arts”(Salzburg)
Επίτιμος καθηγητής τού Πανεπιστημίου Αθηνών (η ύψιστη τιμή που απονέμει η Σύγκλητος τού Πανεπιστημίου μετά από πρόταση τού Τμήματος σε διακεκριμένους καθηγητές του, εν ενεργεία ή ομοτίμους)
Επίτιμος διδάκτωρ τού Πανεπιστημίου “La Trobe” τής Μελβούρνης (Αυστραλίας)
Επίτιμος διδάκτωρ τού Πανεπιστημίου τού Montreal (Καναδά)
Βραβείο Herder
Αξιωματούχος τής Τάξεως των Ακαδημαϊκών Φοινίκων τού Γαλλικού Κράτους
Χρυσός Σταυρός τής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας τής Ρωσίας
Παράσημο τής Εκκλησίας τής Ελλάδος – Χρυσός Σταυρός Αποστόλου Παύλου
Μεγαλόσταυρος τού Τάγματος del Merito Civil τού Ισπανικού Κράτους
Άρχων Διδάσκαλος τού Γένους τού Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως
Επίτιμος διδάκτωρ Πανεπιστημίου Frederick τής Κύπρου