«Τα βγάζεις από το μυαλό σου». «Δεν είπα ποτέ κάτι τέτοιο». «Υπερβάλλεις». «Είσαι πολύ ευαίσθητη». Αν αυτές οι φράσεις σού θυμίζουν κάποιον συνεργάτη, φίλο ή σύντροφο, τότε είναι πολύ πιθανό να είσαι θύμα gaslighting.
Το gaslighting είναι μια από τις πιο ύπουλες μορφές ψυχολογικής και συναισθηματικής χειραγώγησης. Ο στόχος του θύτη; Να σε κάνει να αμφισβητήσεις την ίδια σου τη μνήμη, την κρίση, ακόμα και τη λογική σου. Όπως εξηγoύν ψυχολόγοι, το gaslighting μάς πλήττει εκεί ακριβώς που πονάει περισσότερο: στην εμπιστοσύνη που έχουμε στο ένστικτό μας. Όταν κάποιος διαβρώνει συστηματικά την πραγματικότητά σου, το αποτέλεσμα είναι έντονο άγχος, σύγχυση και κατάθλιψη. Τα ευχάριστα νέα; Δεν είσαι υποχρεωμένη να το δεχτείς. Όταν απαντάς σταθερά και με αυτοπεποίθηση, αρνείσαι το ψεύτικο αφήγημα του άλλου, διεκδικείς τον αυτοσεβασμό σου και παίρνεις πίσω τον έλεγχο. Αυτές είναι οι 9 φράσεις που προτείνουν οι ειδικοί για να βάλεις φρένο σε χειριστικούς ανθρώπους γύρω σου.
9 φράσεις για να βάλεις φρένο στο gaslighting
Όταν απαντάς σε κάποιον που προσπαθεί να σε χειραγωγήσει, πρέπει να μιλάς από θέση ισχύος. Δεν χρειάζονται φωνές ή δραματικοί τόνοι μόνο σταθερότητα και καθαρά όρια.
1. «Αυτό δεν είναι η αλήθεια και αρνούμαι να το αποδεχτώ»
Απλό, κοφτό και ξεκάθαρο. Δηλώνεις ότι το ψέμα του δεν περνάει.
2. «Καταλαβαίνω ότι βλέπεις τα πράγματα διαφορετικά, αλλά η δική μου οπτική και τα συναισθήματά μου είναι έγκυρα»
Δεν μπαίνεις σε καβγά για το ποιος έχει δίκιο, αλλά απαιτείς να γίνει σεβαστή η δική σου εμπειρία.
3. «Μην μου υποδεικνύεις πώς να νιώθω. Αυτό είναι το συναίσθημά μου»
Ακυρώνει την προσπάθειά του να βγάλει τις αντιδράσεις σου «παράλογες» ή «υπερβολικές».
4. «Γνωρίζω την αλήθεια μου και δεν πρόκειται να αλλάξω γνώμη.»
Βάζει τελεία στην προσπάθεια επαναδιαπραγμάτευσης των γεγονότων.
5. «Έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στην αντίληψη και τις εμπειρίες μου»
Μια δήλωση που δείχνει ότι τα ψυχολογικά τρικ δεν πιάνουν πια.
6. «Καταλαβαίνω την εμπειρία μου πολύ καλύτερα από ό,τι εσύ»
Υπενθυμίζει ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να γίνει ο «αφηγητής» της δικής σου ζωής.
7. «Αναγνωρίζω ότι διαφωνείς μαζί μου. Ορίστε όμως πώς συνέβησαν τα πράγματα για μένα»
Μια ψύχραιμη, αντικειμενική τοποθέτηση που εστιάζει στα γεγονότα.
8. «Αξίζω μια συμπεριφορά με σεβασμό και ειλικρίνεια κι αυτή τη στιγμή δεν μου την προσφέρεις»
Μετατοπίζει την ευθύνη εκεί που ανήκει: στη δική του κακή συμπεριφορά.
9. «Θέλω να είμαι με ανθρώπους που με σέβονται. Αν δεν μπορείς να το κάνεις, δεν έχουμε κάτι άλλο να πούμε»
Το απόλυτο όριο. Δείχνει ότι είσαι έτοιμη να απομακρυνθείς αν η χειραγώγηση συνεχιστεί.
Τι να θυμάσαι
Το gaslighting είναι μια μορφή συναισθηματικής κακοποίησης. Όταν συμβαίνει για καιρό, είναι πολύ πιθανό ο θύτης να έχει προσπαθήσει να σε απομονώσει από φίλους και οικογένεια για να μην έχεις «εξωτερική επιβεβαίωση» της πραγματικότητας.
- Ξανασυνδέσου με δικούς σου ανθρώπους: Μίλα σε φίλους που εμπιστεύεσαι. Η επαφή με ανθρώπους που σε αγαπούν λειτουργεί σαν καθρέφτης της αλήθειας.
- Μην περιμένεις συγγνώμη ή κάθαρση: Ένας χειριστικός άνθρωπος σπάνια θα παραδεχτεί το λάθος του. Μην εξαρτάς την εσωτερική σου γαλήνη από τη δική του παραδοχή.
- Ζήτα τη βοήθεια ειδικού: Αν νιώθεις ότι έχεις χάσει τη γη κάτω από τα πόδια σου, η ψυχοθεραπεία θα σε βοηθήσει να ξαναχτίσεις την αυτοπεποίθηση και τα όριά σου.
Η πραγματικότητά σου είναι έγκυρη, τα συναισθήματά σου μετράνε και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να σε κάνει να αμφιβάλλεις για το μυαλό σου.
