Από την φαρμακολογία στην απαγόρευση και πάλι πίσω
Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της απόφασης, αξίζει να ρίξει μια ματιά στο παρελθόν. Γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα, και συγκεκριμένα από τη δεκαετία του 1850, η κάνναβη ήταν επίσημα καταχωρημένη στη US Pharmacopoeia ως αναγνωρισμένο φάρμακο. Γιατροί τη συνταγογραφούσαν για πόνο, αϋπνία, ημικρανίες και πλήθος άλλων παθήσεων. Οι φαρμακοβιομηχανίες της εποχής, ανάμεσά τους η Eli Lilly και η Parke-Davis, παρήγαγαν εκχυλίσματα κάνναβης που πωλούνταν κανονικά στα φαρμακεία.
Το 1937, με τον Marihuana Tax Act, οι ΗΠΑ γύρισαν σελίδα: η κάνναβη μπήκε στο στόχαστρο, η ιατρική της χρήση περιορίστηκε δραστικά και τα επόμενα χρόνια, ιδίως μετά τον Controlled Substances Act του 1970, βρέθηκε στην πιο αυστηρή κατηγορία ναρκωτικών. Έπρεπε να φτάσουμε στο 1996 για να αλλάξει κάτι ουσιαστικά: η Καλιφόρνια ψήφισε την Proposition 215, νομιμοποιώντας πρώτη πολιτεία την ιατρική κάνναβη και ανοίγοντας τον δρόμο για όσα ακολούθησαν. Η απόφαση του 2026 είναι, με μια έννοια, η πιο βαριά συνέχεια αυτής της διαδρομής στις ΗΠΑ: η ομοσπονδιακή αναγνώριση μιας πραγματικότητας που είχε ήδη χτιστεί σε επίπεδο πολιτειών.
Ευρώπη: ψηφιδωτή εικόνα, κοινή κατεύθυνση
Στην Ευρώπη η εικόνα είναι πιο ψηφιδωτή. Δεν υπάρχει ενιαίο πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ· κάθε κράτος-μέλος αποφασίζει μόνο του. Η Γερμανία, μετά τον νόμο CanG του 2024, έχει εκτοξεύσει τη δική της αγορά: οποιοσδήποτε γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει για οποιαδήποτε ένδειξη και οι εισαγωγές κάνναβης αυξήθηκαν 19% στο τρίτο τρίμηνο του 2025. Η Γαλλία, με νόμο τον Μάρτιο του 2024, εξήλθε από την πιλοτική φάση και πλέον μετράει περίπου 70.000 ασθενείς σε επίσημο πρόγραμμα. Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η Ευρώπη, με διαφορετική ταχύτητα η κάθε χώρα, κινείται σταθερά προς πιο ανοιχτά πλαίσια ιατρικής πρόσβασης και επιστημονικής έρευνας.
Wall Street, ETFs και «τεράστια ευκαιρία»
Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση. Σε σχετικό ρεπορτάζ του Forbes, στελέχη της βιομηχανίας μίλησαν για «τεράστια επιχειρηματική ευκαιρία», ενώ το AdvisorShares Pure U.S. Cannabis ETF (MSOS) σημείωσε άνοδο πάνω από 6% την ίδια μέρα. Η Kim Rivers, CEO της Trulieve, μιας από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες κάνναβης, ευχαρίστησε δημόσια τον Trump και τον Blanche για το «ξεκαθάρισμα» του τοπίου. Ο Brian Vicente, ένα από τα πιο γνωστά ονόματα στο cannabis law, μίλησε για «δισεκατομμύρια δολαρίων νέας οικονομικής δραστηριότητας» και δεκάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Το Whitney Economics εκτιμά ότι μόνο η αμερικανική αγορά θα ξεπεράσει τα 30,5 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα στο 2026, με τη μεγάλη επόμενη στιγμή να είναι η ακρόαση της DEA στις 29 Ιουνίου, όπου θα κριθεί αν το Schedule III θα επεκταθεί σε όλη την κάνναβη — και όχι μόνο στα ιατρικά σκευάσματα. Επιπλέον ανάσα δίνει η αναμενόμενη κατάργηση του διαβόητου IRS Code 280E, μιας φορολογικής διάταξης που μέχρι σήμερα ανέβαζε τον πραγματικό φορολογικό συντελεστή των επιχειρήσεων κάνναβης ακόμα και στο 80%.
Ελλάδα: περισσότεροι ασθενείς, νέο νομοσχέδιο
Η Ελλάδα κινείται σε δικούς της ρυθμούς, αλλά τους τελευταίους μήνες κάτι αλλάζει. Από τότε που επετράπη η συνταγογράφηση σκευασμάτων φαρμακευτικής κάνναβης τον Φεβρουάριο του 2024, ο αριθμός των ασθενών που απευθύνονται σε εξειδικευμένους γιατρούς αυξάνεται σταθερά. Η καμπύλη ανεβαίνει και το ενδιαφέρον είναι σαφώς μεγαλύτερο από ό,τι πριν δύο χρόνια, με όλο και περισσότερους Έλληνες να αναζητούν επίσημη, ιατρικά τεκμηριωμένη πρόσβαση.
Οι ενδείξεις για τις οποίες χορηγείται η φαρμακευτική κάνναβη στην Ελλάδα δεν είναι λίγες. Η φαρμακευτική κάνναβη στην Ελλάδα χορηγείται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και σύμφωνα με τις ισχύουσες ιατρικές και ρυθμιστικές οδηγίες. Ο ασθενής εξετάζεται από τον θεράποντα ιατρό, και εφόσον αυτός το κρίνει σκόπιμο στο πλαίσιο εξατομικευμένης αξιολόγησης του και της κλινικής του εικόνας, τότε μπορεί να εξεταστεί η ένταξη του στην φαρμακευτική κάνναβη ως μέρος εναλλακτικής προσέγγισης, σύμφωνα με τα ισχύοντα πρωτόκολλα και την διαθέσιμη κλινική τεκμηρίωση.
H τηλεϊατρική ως μέσο πρόσβασης σε εξειδικευμένες υπηρεσίες
Η αύξηση των ασθενών έχει αναδείξει ένα πρακτικό κενό: ο εξειδικευμένος γιατρός σε κανναβινοειδή δεν βρίσκεται σε κάθε γωνία της χώρας. Ένας ασθενής στη Σύρο, στην Ξάνθη ή σε ένα ορεινό χωριό της Πελοποννήσου δεν έχει πάντα την πολυτέλεια να ταξιδέψει σε Αθήνα ή Θεσσαλονίκη για μια εκτίμηση. Σε αυτό το πλαίσιο, η τηλεϊατρική αξιοποιείται ολοένα και περισσότερο ως συμπληρωματικό μοντέλο παροχής υπηρεσιών υγείας. Ορισμένες πλατφόρμες, όπως η Relief Time, λειτουργούν προς την κατεύθυνση της διευκόλυνσης της πρόσβασης σε ιατρική αξιολόγηση, αντίστοιχα με υπηρεσίες που έχουν αναπτυχθεί και στο εξωτερικό, όπως η Teladoc Health, η Curaleaf Clinic στο Ηνωμένο Βασίλειο και η Bloomwell Group στη Γερμανία.
Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται γενικότερα στην ευρύτερη τάση ψηφιοποίησης υπηρεσιών υγείας, με στόχο τη μείωση των γεωγραφικών και πρακτικών εμποδίων στην ιατρική φροντίδα και με έναν βασικό στόχο. Iατρική επίσκεψη με πλήρες ιστορικό, αξιολόγηση από εξειδικευμένο γιατρό στη φαρμακευτική κάνναβη, ηλεκτρονική συνταγή μέσω ΗΔΙΚΑ, εφόσον κάτι τέτοιο κρίνεται σκόπιμο από τον θεράποντα ιατρό — με τους ίδιους κανόνες που ισχύουν σε φυσικό ιατρείο, απλώς από την οθόνη του υπολογιστή ή του κινητού.
Το αμερικανικό descheduling, η ευρωπαϊκή πορεία και η ελληνική αναμονή για το νέο πλαίσιο μπορεί να φαίνονται τρεις χωριστές ιστορίες. Στην πραγματικότητα είναι το ίδιο κύμα, σε διαφορετικά μήκη. Και πίσω από τα νομοσχέδια, τα ETFs και τις ακροάσεις της DEA, υπάρχει πάντα ένας ασθενής που απλώς θέλει να βρει τον κατάλληλο γιατρό, να πάρει την κατάλληλη καθοδήγηση, στον κατάλληλο χρόνο. Αυτό είναι, εν τέλει, που έχει πραγματική σημασία.
