Η φαγούρα από τσίμπημα κουνουπιού μπορεί να γίνει αφόρητη, όμως ειδικοί υποστηρίζουν ότι η ζέστη ή το κρύο προσφέρουν άμεση, προσωρινή ανακούφιση.
Είναι δύσκολο να σκεφτεί κανείς οτιδήποτε άλλο όταν έχει ένα φρέσκο τσίμπημα κουνουπιού που προκαλεί έντονη φαγούρα στο δέρμα.
Ο επίμονος κνησμός και το πρησμένο κόκκινο σημάδι μπορεί να γίνουν τόσο ενοχλητικά ώστε να διαταράξουν ακόμη και τον ύπνο.
Αν και δεν υπάρχουν πολλοί τρόποι να εξαφανιστεί πιο γρήγορα το τσίμπημα, υπάρχουν λύσεις που μπορούν να ανακουφίσουν προσωρινά τη φαγούρα και να αποτρέψουν το υπερβολικό ξύσιμο, το οποίο μπορεί να τραυματίσει το δέρμα και να αυξήσει τον κίνδυνο μόλυνσης.
Μία από τις πιο απρόσμενες μεθόδους είναι η εφαρμογή υψηλής ή χαμηλής θερμοκρασίας στο σημείο του τσιμπήματος.
Η τεχνική αυτή «ενδέχεται να μειώσει την αίσθηση της φαγούρας», εξηγεί ο Gil Yosipovitch, καθηγητής και διευθυντής του Miami Itch Center στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι.
Πώς η ζέστη και το κρύο μειώνουν τη φαγούρα
Όταν ένα κουνούπι τρυπά το δέρμα, εγχέει σάλιο που περιέχει πρωτεΐνες οι οποίες εμποδίζουν την πήξη του αίματος, αναφέρει ο Shawn Kwatra, επικεφαλής του τμήματος Δερματολογίας στη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ και διευθυντής του Maryland Itch Center.
«Αυτές οι πρωτεΐνες του σάλιου είναι που προκαλούν την αντίδραση», σημειώνει. «Μέσα στην πρώτη ώρα από το τσίμπημα, η περιοχή μπορεί να γίνει πιο πρησμένη, κόκκινη, ζεστή και να προκαλεί μεγαλύτερη φαγούρα».
Σε ορισμένους ανθρώπους, η αντίδραση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη. «Σε άτομα με αυξημένη ευαισθησία, ο οργανισμός αναγνωρίζει πιο έντονα αυτές τις πρωτεΐνες και απελευθερώνει μεγαλύτερες ποσότητες ισταμίνης και άλλων φλεγμονωδών ουσιών», εξηγεί ο Kwatra. Ακόμη και οι πιο ήπιες αντιδράσεις, ωστόσο, μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενοχλητικές μέχρι να υποχωρήσουν, κάτι που μπορεί να διαρκέσει από λίγες ώρες έως αρκετές ημέρες.
Η θερμότητα φαίνεται να δρα κυρίως ως «αντιπερισπασμός», σύμφωνα με τον Ethan Lerner, αναπληρωτή καθηγητή Δερματολογίας στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.
Όπως εξηγεί ο Kwatra, η αλλαγή της θερμοκρασίας ενδέχεται να διακόπτει προσωρινά τα νευρικά και φλεγμονώδη σήματα που προκαλούν τη φαγούρα.
«Η θερμότητα ενεργοποιεί υποδοχείς του δέρματος που είναι ευαίσθητοι στη θερμοκρασία. Η διέγερση αυτών των οδών μπορεί προσωρινά να “υπερισχύσει” του σήματος της φαγούρας, όπως ακριβώς όταν τρίβουμε ένα χτύπημα για να αποσπάσουμε την προσοχή από τον πόνο», αναφέρει.
Με απλά λόγια, «το νευρικό σύστημα μετατοπίζει την προσοχή του από τη μία αίσθηση στην άλλη», συμπληρώνει ο Yosipovitch.
Ανάλογη δράση φαίνεται να έχει και το κρύο, το οποίο παράλληλα συμβάλλει και στη μείωση της φλεγμονής. «Το ψύχος επιβραδύνει τα νευρικά σήματα της φαγούρας, συστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία, μειώνει τη φλεγμονή και προκαλεί ένα ελαφρύ μούδιασμα στην περιοχή», εξηγεί ο Kwatra.
Τι δείχνουν οι έρευνες
Παρότι οι σχετικές μελέτες είναι περιορισμένες, τα μέχρι τώρα δεδομένα κρίνονται ενθαρρυντικά.
Ανασκόπηση του 2022, στην οποία συμμετείχε ο Yosipovitch, κατέγραψε τις κρύες κομπρέσες ως πιθανή τοπική θεραπεία για τα τσιμπήματα κουνουπιών. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι το ψύχος μπορεί να ενεργοποιεί τον υποδοχέα TRPM8 — έναν αισθητήρα στα νευρικά κύτταρα που ανταποκρίνεται στις χαμηλές θερμοκρασίες και σε ουσίες όπως η μενθόλη.
Το 2023, ερευνητές αξιολόγησαν μια ιατρική συσκευή ελεγχόμενη μέσω smartphone, η οποία εξέπεμπε θερμότητα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η φαγούρα μειώθηκε κατά 57% μέσα στο πρώτο λεπτό εφαρμογής και κατά 81% μέσα σε 10 λεπτά.
Σύμφωνα με τον Kwatra, η τόσο γρήγορη ανακούφιση υποδηλώνει ότι η δράση σχετίζεται κυρίως με τα νευρικά σήματα και όχι με πιο αργούς αντιφλεγμονώδεις μηχανισμούς.
Ο Yosipovitch, πάντως, σημειώνει ότι η μελέτη είχε αδυναμίες, καθώς συμμετείχαν άτομα που ήδη χρησιμοποιούσαν τη συσκευή, γεγονός που περιορίζει την αξιοπιστία της σύγκρισης.
Έναν χρόνο αργότερα, κλινική δοκιμή εξέτασε ένα θερμοθεραπευτικό στυλό για τσιμπήματα κουνουπιών. Οι συμμετέχοντες που χρησιμοποίησαν τη συσκευή ανέφεραν σημαντική μείωση της φαγούρας μέσα σε μόλις ένα λεπτό σε σύγκριση με όσους χρησιμοποίησαν συσκευή placebo.
Πώς να εφαρμόσετε με ασφάλεια ζέστη ή κρύο
Η εφαρμογή θερμότητας μπορεί να ανακουφίσει προσωρινά από τη φαγούρα, αρκεί η θερμοκρασία να μην είναι τόσο υψηλή ώστε να προκαλέσει έγκαυμα.
«Χρησιμοποιήστε ήπια και σύντομη τοπική θερμότητα», συμβουλεύει ο Kwatra, προτείνοντας μια ζεστή πετσέτα.
Εναλλακτικά, μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει ένα μεταλλικό κουτάλι που έχει ζεσταθεί κάτω από ζεστό νερό ή μια θερμοφόρα/θερμαντικό επίθεμα σε χαμηλή ένταση. Αντίθετα, η χρήση σεσουάρ δεν συνιστάται, καθώς είναι δύσκολο να ελεγχθεί η θερμοκρασία και υπάρχει κίνδυνος υπερθέρμανσης του δέρματος.
Ωστόσο, όσοι παρουσιάζουν έντονες αντιδράσεις ή αλλεργία στα τσιμπήματα κουνουπιών ίσως θα πρέπει να αποφεύγουν τη θερμότητα, προειδοποιεί ο Yosipovitch. Η ζέστη αυξάνει τη ροή του αίματος και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιδεινώσει τη φαγούρα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ψύξη θεωρείται ασφαλέστερη επιλογή. Ένα παγάκι ή ψυχρό επίθεμα τυλιγμένο σε λεπτό ύφασμα, ή ακόμη και μια κρύα βρεγμένη πετσέτα, μπορούν να εφαρμοστούν στο σημείο για περίπου 10 λεπτά.
Άλλοι τρόποι ανακούφισης από το τσίμπημα κουνουπιού
Για ήπια τσιμπήματα, οι ειδικοί προτείνουν επίσης:
- Κρέμα κορτιζόνης 1% χωρίς συνταγή, η οποία μειώνει τη φαγούρα, την κοκκινίλα και το πρήξιμο.
- Αντιισταμινικά χάπια, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας.
- Κρέμες ή λοσιόν με καμφορά ή μενθόλη, που ενεργοποιούν τους υποδοχείς ψύχους.
- Πάστα από μαγειρική σόδα και νερό, η οποία μπορεί να περιορίσει τον κνησμό.
πηγη https://www.news247.gr/
