Σε έναν κόσμο που το 2026 χαρακτηρίζεται από εξοπλισμούς, γεωπολιτικές εντάσεις και πολεμικές συγκρούσεις, 22 χώρες ακολουθούν έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο: δεν διαθέτουν στρατό. Κι όμως, όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις συγκαταλέγονται στις πιο σταθερές και ασφαλείς κοινωνίες του πλανήτη.
Η πιο εμβληματική περίπτωση είναι η Κόστα Ρίκα. Την 1η Δεκεμβρίου 1948, ο τότε ηγέτης της χώρας Χοσέ Φιγκέρες Φερέρ ανακοίνωσε την οριστική κατάργηση του στρατού, μετατρέποντας στρατώνες σε σχολεία και πολιτιστικά ιδρύματα. Η απόφαση αυτή, που θεωρήθηκε παράτολμη σε μια ταραγμένη Λατινική Αμερική, αποτέλεσε τελικά τη βάση για μια σταθερή δημοκρατία, με υψηλές επενδύσεις στην εκπαίδευση και την κοινωνική συνοχή.
Παρόμοια πορεία ακολούθησε ο Παναμάς μετά την πτώση του καθεστώτος Νοριέγκα. Το 1990, η χώρα κατάργησε τον στρατό, επιλέγοντας να στηριχθεί σε ενισχυμένες αστυνομικές δυνάμεις και στη διεθνή σημασία της Διώρυγας. Το ίδιο συνέβη και στη Γρενάδα, όπου ο στρατός τέθηκε εκτός νόμου μετά την αμερικανική εισβολή του 1983.
Στην Καραϊβική, κράτη όπως η Δομινικανή Δημοκρατία, η Αγία Λουκία και ο Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες έχουν επιλέξει να επενδύσουν στον τουρισμό και τη σταθερότητα αντί στη στρατιωτική ισχύ. Αντίστοιχο μοντέλο ακολουθεί και ο Μαυρίκιος στον Ινδικό Ωκεανό.
Στην Ευρώπη, η Ισλανδία αποτελεί μοναδική περίπτωση: είναι μέλος του ΝΑΤΟ χωρίς μόνιμο στρατό. Η άμυνά της βασίζεται στην ακτοφυλακή και σε διεθνείς συμφωνίες, κυρίως με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρ’ όλα αυτά, η χώρα έχει διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στον Βόρειο Ατλαντικό, ενώ ιστορικά κατάφερε να επιβληθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο στους λεγόμενους «Πολέμους του Μπακαλιάρου» τη δεκαετία του 1970.
Μικρά ευρωπαϊκά κράτη όπως η Ανδόρα, το Μονακό και το Βατικανό στηρίζονται στην προστασία γειτονικών χωρών, ενώ το Λιχτενστάιν παραμένει γνωστό για το ιστορικό παράδοξο του 1866, όταν η στρατιωτική αποστολή επέστρεψε από πόλεμο με περισσότερους άνδρες απ’ όσους είχε στείλει. Λίγο αργότερα, ο στρατός διαλύθηκε οριστικά.
Στον Ειρηνικό, κράτη όπως η Μικρονησία, τα Νησιά Μάρσαλ και το Παλάου έχουν παραχωρήσει την άμυνά τους στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω ειδικών συνθηκών, λαμβάνοντας οικονομική στήριξη και εγγυήσεις ασφαλείας. Αντίστοιχα, η Σαμόα στηρίζεται στη Νέα Ζηλανδία, ενώ χώρες όπως το Ναούρου, το Τουβαλού και τα Νησιά Κουκ συμπληρώνουν τη λίστα.
Παρά τις διαφορετικές γεωγραφικές και πολιτικές συνθήκες, όλες αυτές οι χώρες μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό: επέλεξαν τη διπλωματία, τις διεθνείς συμμαχίες και την εσωτερική σταθερότητα αντί της στρατιωτικής ισχύος. Και μέχρι σήμερα, η επιλογή αυτή δείχνει να τις δικαιώνει.
ΠΗΓΗ https://www.gazzetta.gr/
