Τις πρώτες ώρες της 8ης Μαρτίου 2026 εκτυλίχθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο ένα περιστατικό με ιδιαίτερη στρατιωτική βαρύτητα, το οποίο ενδέχεται να επηρεάσει ουσιαστικά τον τρόπο αντιμετώπισης των μαζικών επιθέσεων με drones.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα του «Military Channel», η ελληνική φρεγάτα «Ψαρά» F454, που επιχειρούσε στο πλαίσιο ταχείας αντίδρασης για την Κύπρο, φέρεται να αναχαίτισε σμήνος ιρανικών περιφερόμενων drones χωρίς να χρησιμοποιήσει ούτε έναν αναχαιτιστικό πύραυλο.
Σύμφωνα με την περιγραφή του περιστατικού, η φρεγάτα «Ψαρά» αξιοποίησε το σύστημα αντιμετώπισης drones Κένταυρος, ένα ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, προκειμένου να εξουδετερώσει τα εισερχόμενα μη επανδρωμένα αεροχήματα μέσω ισχυρής παρεμβολής σημάτων.
Ο εντοπισμός των drones
Η φρεγάτα έπλεε δυτικά της Κύπρου, σε μια περίοδο αυξημένης επιφυλακής έπειτα από διαδοχικές προειδοποιήσεις για ιρανικά drones, οι οποίες είχαν οδηγήσει ακόμη και στην εκκένωση του Διεθνούς Αεροδρομίου Πάφου. Την προσέγγιση των στόχων εντόπισαν τα ραντάρ της κοντινής φρεγάτας FDI «Κίμων», τα οποία κατέγραψαν σχηματισμό τεσσάρων drones τύπου Shahed να κινούνται σε χαμηλό ύψος.
Αντί να χρησιμοποιήσει πυραύλους ESSM ή Aster-30, με εκτιμώμενο κόστος από 1 έως 2 εκατ. δολάρια ανά βολή, το «Ψαρά» ενεργοποίησε το σύστημα Κένταυρος.
Πώς λειτούργησε ο Κένταυρος
Το σύστημα, μέσω παθητικής ανίχνευσης, εντόπισε τις συχνότητες διοίκησης και ελέγχου των drones και παρενέβη στοχευμένα στα συγκεκριμένα κανάλια επικοινωνίας. Με αυτόν τον τρόπο διακόπηκε η σύνδεση των drones με τους χειριστές τους.
Ως αποτέλεσμα, τρία από τα τέσσερα drones κατέπεσαν στη Μεσόγειο, ενώ το τέταρτο φέρεται να πραγματοποίησε αυτόματη αναστροφή πορείας πριν συντριβεί σε μεγαλύτερη απόσταση.
Τα χαρακτηριστικά του συστήματος
Το σύστημα Κένταυρος έχει αναπτυχθεί από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) και παρουσιάζεται ως ένα από τα πλέον αποδοτικά μέσα άμυνας κατά drones στο επιχειρησιακό περιβάλλον του 2026. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το σύστημα μπορεί να εντοπίζει μη επανδρωμένα αεροχήματα σε αποστάσεις έως 150 χιλιομέτρων μέσω παθητικών αισθητήρων, χωρίς το πλοίο να εκπέμπει σήμα ραντάρ που θα μπορούσε να στοχοποιηθεί από πυραύλους αντιραντάρ.
Παράλληλα, σε αντίθεση με παρεμβολείς ευρείας κάλυψης που επηρεάζουν συνολικά τις επικοινωνίες μιας περιοχής, το σύστημα Κένταυρος φέρεται να εφαρμόζει στοχευμένη παρεμβολή, εξουδετερώνοντας τα συστήματα πλοήγησης και GPS συγκεκριμένων drones σε αποστάσεις έως 25 χιλιομέτρων.
Η επιχειρησιακή του αξία
Η τεχνολογία αυτή είχε ήδη δοκιμαστεί επιχειρησιακά στις αποστολές του «Ψαρά» στην Ερυθρά Θάλασσα το 2024 και το 2025 εναντίον των Χούθι. Το νέο περιστατικό στην Ανατολική Μεσόγειο ενισχύει περαιτέρω τη φήμη του συστήματος ως ευρωπαϊκής λύσης ηλεκτρονικού πολέμου με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα απέναντι σε σμήνη drones ιρανικής σχεδίασης. Η επιτυχία της συγκεκριμένης αναχαίτισης επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο του ηλεκτρονικού πολέμου στον λεγόμενο πόλεμο κορεσμού. Ένα drone τύπου Shahed εκτιμάται ότι κοστίζει περίπου 30.000 δολάρια για να παραχθεί, ενώ η κατάρριψή του με πύραυλο αξίας έως 2 εκατ. δολαρίων δημιουργεί σημαντική πίεση τόσο στους αμυντικούς προϋπολογισμούς όσο και στα αποθέματα των ναυτικών μονάδων.
Το στρατηγικό μήνυμα
Σε αντίθεση με αυτή την αναλογία κόστους, ένα σύστημα όπως ο Κένταυρος προσφέρει τη δυνατότητα συνεχούς εξουδετέρωσης απειλών μέσω παρεμβολών soft kill, όσο το πλοίο διαθέτει την απαιτούμενη ηλεκτρική ισχύ. Υπό αυτό το πρίσμα, η ελληνική προσέγγιση αναδεικνύεται ως μια πρακτική και οικονομικά βιώσιμη απάντηση σε ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα του σύγχρονου ναυτικού πολέμου. Η λεγόμενη «Ασπίδα Κένταυρος» φέρεται έτσι να μετατρέπει το «Ψαρά» σε μια πλατφόρμα άμυνας υψηλής αντοχής απέναντι σε μαζικές επιθέσεις drones. Σε μια περίοδο κατά την οποία τα συμμαχικά ναυτικά αναζητούν αποτελεσματικούς τρόπους για να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη παραγωγή ιρανικών drones, το ελληνικό μοντέλο αποκτά ξεχωριστό στρατηγικό ενδιαφέρον.
