Τι προβλέπει η απόφαση του Υπουργείου Ανάπτυξης για τον ειδικό τιμοκατάλογο διατίμησης και πότε και σε ποιους χώρους ο καταναλωτής μπορεί πληρώσει λιγότερα.
Στην εποχή των social media, ένα βίντεο μπορεί να είναι αρκετό ώστε το οτιδήποτε συμβαίνει εκεί έξω, να εξαπλωθεί μέσα σε λίγες ώρες παντού. Από μια είδηση μέχρι γεγονότα, δεδομένα και πληροφορίες που μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας. Το TikTok και το Instagram ενημερώνουν – ιδιαίτερα τις νεότερες γενιές – για πράγματα που ενδεχομένως να μην τους είχε πει κανείς ποτέ.
Ένα βίντεο που ανέβηκε στο TikTok πριν λίγο καιρό, και λέει κάτι απλό, που όλοι θα έπρεπε να γνωρίζουν καθώς αφορά θεσμοθετημένο μέτρο προστασίας των καταναλωτών, έγινε γρήγορα viral και σήμερα συγκεντρώνει σχεδόν 70.000 προβολές.
Στο βίντεο, μια κοπέλα ρωτάει την υπάλληλο ενός καφέ του αεροδρομίου, αν υπάρχει τιμοκατάλογος διατίμησης. Η υπάλληλος της απαντάει καταφατικά και εκείνη παραγγέλνει τον καφέ της πληρώνοντας λιγότερα απ’ όσα θα πλήρωνε αν δεν τον ζητούσε, όσα δηλαδή ορίζει ο ειδικός τιμοκατάλογος. Το βίντεο έχει λάβει εκατοντάδες σχόλια από χρήστες που αναφέρουν ότι δεν γνώριζαν καν την ύπαρξη του ειδικού τιμοκαταλόγου και του τι αυτό σημαίνει ή πως δεν τον έχουν δει ποτέ.
Μάλιστα, αν πληκτρολογήσει κανείς σήμερα «τιμοκατάλογος διατίμησης» στο πεδίο της αναζήτησης στο TikTok, θα βρει κι άλλα τέτοια βίντεο, με ανθρώπους να λένε πως ζήτησαν τον συγκεκριμένο κατάλογο και πράγματι δεν πλήρωσαν πιο ακριβά το νερό και τον καφέ, όπως άλλες φορές στο παρελθόν.
Τι είναι ο τιμοκατάλογος διατίμησης
Σύμφωνα με την υπ’. αριθμ. 84429/2022 απόφαση του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων ισχύουν ανώτατες τιμές πώλησης για συγκεκριμένα προϊόντα σε συγκεκριμένα σημεία πώλησης όπως κυλικεία, αναψυκτήρια, μπαρ, καφέ μπαρ, εστιατόρια και άλλα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που δραστηριοποιούνται/ή βρίσκονται εντός των συγκεκριμένων χώρων σημείων.
«Ο κατάλογος διατίμησης είναι ένα θεσμοθετημένο μέτρο προστασίας των καταναλωτών που ορίζει ανώτατες τιμές πώλησης (πλαφόν) σε συγκεκριμένα είδη πρώτης ανάγκης, ώστε να αποφεύγεται η αισχροκέρδεια σε χώρους όπου δεν μπορεί να λειτουργήσει ελεύθερα ο ανταγωνισμός. Ο καταναλωτής δεν εχει πρόσβαση σε αλλα καταστήματα, ώστε να προμηθευτεί βασικα είδη που μπορεί να χρειαστεί π.χ στο ταξίδι του κτλ.», αναφέρει στο Reader.gr η κα Παναγιώτα Καλαποθαράκου, Νομικός και Πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ.
«Η διατίμηση αφορά αποκλειστικά όρθιους πελάτες (take away) και περιλαμβάνει: Προϊόντα: Εμφιαλωμένο νερό (500ml και 750ml), τοστ/σάντουιτς (με τυρί ή ζαμπόν-τυρί), μονό καφέ (ελληνικό, φίλτρου, εσπρέσο ζεστό/κρύο, φραπέ) και τσάι».
Όπως μας λέει, στους χώρους που ισχύει ο ειδικός τιμοκατάλογος, περιλαμβάνονται τα αεροδρόμια, επιβατικά πλοία εσωτερικών γραμμών, αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία, οργανωμένες παραλίες με εισιτήριο, δικαστήρια, νοσοκομεία, κλινικές, στάδια/γήπεδα, σταθμοί υπεραστικών λεωφορείων (ΚΤΕΛ) και σιδηροδρομικοί σταθμοί.
Πολλοί ισχυρίζονται πως δεν γνωρίζουν τον κατάλογο διατίμησης γιατί αυτός δεν βρίσκεται σε εμφανές σημείο γι’ αυτό και τη ρωτάω αν θα έπρεπε να μάς ενημερώνουν οι υπάλληλοι σχετικά με αυτόν. «Είναι απολύτως παράνομο (σ.σ. να είναι κρυμμένος ο κατάλογος). Τα καταστήματα υποχρεούνται από το νόμο να έχουν αναρτημένο τον τιμοκατάλογο σε εμφανές σημείο, εύκολα ορατό από τους καταναλωτές».
«Οι τιμοκατάλογοι πρέπει να αναγράφουν με ευδιάκριτα γράμματα στα ελληνικά και στα αγγλικά: “ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΕΣ ΤΙΜΕΣ – PRICE CONTROLLED PRODUCTS”. Το κατάστημα οφείλει να ενημερώνει τον καταναλωτή μέσω αυτής της σήμανσης, ώστε να γνωρίζει ότι δικαιούται τις φθηνές τιμές προτού παραγγείλει».
«H έλλειψη έστω και ενός κωδικού από τα είδη διατίμησης τιμωρείται με αυστηρό διοικητικό πρόστιμο»
Όπως προσθέτει η κα Καλαποθαράκου, οι καταστηματάρχες και οι υπάλληλοι δεν μπορούν να επικαλεστούν έλλειψη των προϊόντων που βρίσκονται στους καταλόγους αυτούς. «Οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες να διασφαλίζουν την επάρκεια των διατιμημένων προϊόντων καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας τους».
«Αν ένας καταστηματάρχης ισχυριστεί ότι “τελείωσε το φθηνό νερό των 0,60€” για να σας αναγκάσει να αγοράσετε ένα ακριβότερο (π.χ. premium ή μεγαλύτερη συσκευασία), διαπράττει παράβαση. Σε περίπτωση ελέγχου, η έλλειψη έστω και ενός κωδικού από τα είδη διατίμησης τιμωρείται με αυστηρό διοικητικό πρόστιμο ύψους 1.000€ ανά κωδικό προϊόντος».
Τιμές προιόντων που είναι στη διατίμηση
Σύμφωνα με την κωδικοποίηση των Κανόνων ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, οι ανώτατες τιμές πώλησης (συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.) χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες ανάλογα με το σημείο πώλησης.
Η πρώτη κατηγορία αφορά τα αεροδρόμια και τα πλοία, ενώ η δεύτερη όλους τους υπόλοιπους ελεγχόμενους χώρους:
1. Αεροδρόμια και Επιβατικά Πλοία
Σε αεροδρόμια και πλοία εσωτερικών γραμμών, οι ανώτατες τιμές περιλαμβάνουν:
- Νερό (500ml/750ml): 0,60€ / 0,90€
- Τοστ/Σάντουιτς (Τυρί/Ζαμπόν): 1,60€ – 1,80€
- Καφέδες (Εσπρέσο/Φίλτρου/Στιγμιαίος/Ελληνικός): 1,50€ – 1,80€
- Τσάι: 1,60€
2. Αρχαιολογικοί Χώροι, Μουσεία, Παραλίες & Λοιπά Σημεία
Σε σημεία όπως αρχαιολογικοί χώροι, νοσοκομεία, γήπεδα και σταθμοί, τα όρια είναι:
- Νερό (500ml/750ml): 0,50€ / 0,75€
- Τοστ/Σάντουιτς (Τυρί/Ζαμπόν): 1,40€ – 1,60€
- Καφέδες (Εσπρέσο/Φίλτρου/Στιγμιαίος/Ελληνικός): 1,40€ – 1,65€
- Τσάι: 1,50€
Οι τιμές αφορούν μόνο μονές δόσεις καφέ. Στα πλοία, η διατίμηση ισχύει στα κυλικεία οικονομικής/Β’ θέσης, όχι στην Α’ θέσης.
