Ανατροπή στα ακίνητα με τον Νόμο 5293/2026:
Μπαίνει «κόφτης» στις διεκδικήσεις του Δημοσίου στο Κτηματολόγιο
Τέλος στην ομηρία δεκαετιών για χιλιάδες ιδιοκτήτες.
Ποιους τίτλους κυριότητας προστατεύει το νέο πλέγμα ρυθμίσεων και τι αλλάζει στις μεταβιβάσεις.
Μια ριζική ανατροπή που αλλάζει οριστικά το τοπίο στις συναλλαγές ακινήτων και βάζει τέλος στις χρόνιες δικαστικές και γραφειοκρατικές διαμάχες μεταξύ ιδιωτών και κράτους τίθεται σταδιακά σε εφαρμογή.
Με την ενεργοποίηση των διατάξεων του νέου νόμου 5293/2026 και την έκδοση των πρώτων εφαρμοστικών εγκυκλίων, θεσπίζεται ένα νέο, αυστηρό πλέγμα ρυθμίσεων. Αυτό περιορίζει δραστικά το δικαίωμα του Δημοσίου να εγείρει αξιώσεις επί ιδιωτικών εκτάσεων κατά τη διαδικασία κτηματογράφησης, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για την ψηφιακή απλοποίηση των μεταβιβάσεων.
Το «τείχος» προστασίας στους τίτλους ιδιοκτησίας
Η σημαντικότερη και πλέον πολυαναμενόμενη τομή του νέου νόμου αφορά τον περιορισμό των αυθαίρετων διεκδικήσεων του Δημοσίου. Μέχρι σήμερα, χιλιάδες πολίτες κινδύνευαν να χάσουν τις περιουσίες τους στο Κτηματολόγιο, καθώς το κράτος μπορούσε να διεκδικήσει εκτάσεις επικαλούμενο παλαιούς δασικούς ή άλλους ιδιοκτησιακούς νόμους, ακόμη κι αν ο ιδιώτης κατείχε το ακίνητο για γενιές.
Πλέον, το Δημόσιο δεν μπορεί να προβάλλει δικαιώματα σε περιπτώσεις όπου ο ιδιώτης (ή οι δικαιοπάροχοί του) διαθέτει:
Μεταγεγραμμένο τίτλο κυριότητας που αποκτήθηκε με αγορά έως τις 5 Ιουνίου 1993.
Τίτλο που αποκτήθηκε με άλλο παράγωγο τρόπο (π.χ. γονική παροχή, δωρεά, κληρονομιά) έως τις 11 Ιουνίου 1975.
Η ρύθμιση αυτή ουσιαστικά «κλειδώνει» την ιδιοκτησία για όσους κατέχουν νόμιμα συμβόλαια προ αυτών των οροσήμων, αναγκάζοντας το Δημόσιο να αποσυρθεί από τις σχετικές διεκδικήσεις.
ΠΟΜΙΔΑ: «Αντιμετωπίζονται χρόνιες παθογένειες»
Την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για τις νέες διατάξεις εξέφρασε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ). Σε σχετική της τοποθέτηση, η Ομοσπονδία χαρακτήρισε τις παρεμβάσεις αυτές ως καθοριστικό βήμα για την εμπέδωση της ασφάλειας δικαίου στην ελληνική αγορά ακινήτων.
Όπως τονίζουν στελέχη της ΠΟΜΙΔΑ, οι νέες ρυθμίσεις έρχονται να θεραπεύσουν παθογένειες δεκαετιών, οι οποίες όχι μόνο κρατούσαν σε ιδιοκτησιακή ομηρία τους πολίτες, αλλά αποτελούσαν και τροχοπέδη για την οικονομική δραστηριότητα, προκαλώντας αδικαιολόγητες καθυστερήσεις και ακυρώσεις σε αγοραπωλησίες και επενδύσεις.
Ψηφιακό «λίφτινγκ» στις μεταβιβάσεις
Πέρα από το ιδιοκτησιακό σκέλος, ο Νόμος 5293/2026 φέρνει μαζί του μια σειρά από νέες ψηφιακές διαδικασίες. Στόχος του Υπουργείου είναι η περαιτέρω απλοποίηση της γραφειοκρατίας που συνοδεύει τα συμβόλαια, μειώνοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και επιταχύνοντας τις διαδικασίες μέσω των νέων ηλεκτρονικών πλατφορμών, ώστε οι μεταβιβάσεις να ολοκληρώνονται σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα από ό,τι στο παρελθόν.
