Συμφωνία ΕΕ-Mercosur: Τι σημαίνει για τους Έλληνες αγρότες και τα ελληνικά προϊόντα;

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur ανοίγει μεγαλύτερη πρόσβαση των ελληνικών εξαγωγών σε αγορές της Ν. Αμερικής, αλλά φέρνει και ανταγωνισμό σε ορισμένους κλάδους (κυρίως κρέας), άρα για τους Έλληνες αγρότες το «ζύγισμα» είναι μεταξύ ευκαιριών εξαγωγών και πίεσης τιμών.

Για την Κρήτη, το ενδιαφέρον εστιάζει κυρίως στο ελαιόλαδο, καθώς στη λίστα των ελληνικών προϊόντων που προστατεύονται περιλαμβάνονται κρητικά ΠΟΠ όπως «Σητεία Λασιθίου Κρήτης» και «Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης».​

Τι μπορεί να κερδίσει η Ελλάδα

• Καλύτερες προοπτικές για προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως ελαιόλαδο, επιτραπέζιες ελιές, τυριά και κρασιά , λόγω διευρυμένης πρόσβασης/μειών δασμών.​

• Ενίσχυση εξαγωγών σε μια μεγάλη αγορά (ΕΕ + Mercosur), την οποία ορισμένες αναλύσεις περιγράφουν ως αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων καταναλωτών.​

Προστασία ΠΟΠ/ΓΕ (κρίσιμο για «ελληνικότητα»)

• Η συμφωνία προβλέπει προστασία 344 ευρωπαϊκών προϊόντων Γεωγραφικής Ένδειξης, από την οποία 21 είναι ελληνικά (αναφέρονται ενδεικτικά φέτα, ελαιόλαδο, ελιά Καλαμάτας, μαστίχα Χίου, κρόκος Κοζάνης, κρασιά/αποστάγματα).​

• Για τη φέτα αναφέρεται μεταβατική περίοδος έως 7 έτη σε ορισμένες χώρες (π.χ. Αργεντινή/Βραζιλία/Ουρουγουάη), όπου όσοι χρησιμοποιούσαν τον όρο θα μπορούσε να παραμείνει προσωρινά για να διατηρήσει τη σήμανση προέλευσης, πριν «κλειδώσει» πλήρως η ονομασία.​

Πού υπάρχει κίνδυνος/ανησυχία

• Μεγαλύτερη πίεση σε περιοχές όπου η Mercosur είναι ισχυρή (π.χ. βοδινό/πουλερικά ), αν έχουν αυξηθεί οι εισαγωγές σε χαμηλότερους δασμούς.​

• Η συμφωνία περιλαμβάνει «δικλίδες» (ρήτρα διασφάλισης/ποσοστώσεις) για να χρησιμοποιηθούν μέτρα προστασίας σε περίπτωση διαταραχής της αγοράς, αλλά το πώς θα σημειωθεί στην πράξη είναι βασική παρακολούθηση για τους παραγωγούς.​

Τι σημαίνει πρακτικά για Έλληνες παραγωγούς

• Για ΠΟΠ/ΓΕ: επένδυση σε πιστοποίηση, ιχνηλασιμότητα και branding, αφού η νομική προστασία δίνει «όπλο» κατά των απομιμήσεων στις αγορές Mercosur.​

• Για ευάλωτους κλάδους: στενή παρακολούθηση εισαγωγών/τιμών και ενεργοποίηση συλλογικών φορέων (συνεταιρισμοί/ΔΟ) ώστε, αν υπάρξει «κύμα» εισαγωγών, να πιστεύει η εφαρμογή των μέτρων διασφάλισης.