Νέο Κληρονομικό Δίκαιο
Σε ισχύ το νέο πλαίσιο – Αυστηροποίηση στους οίκους ευγηρίας, κατοχύρωση άγαμων συντρόφων και προστασία της ατομικής περιουσίας από χρέη του θανόντος.
Σε πλήρη εφαρμογή τίθενται οι διατάξεις για τη μεταρρύθμιση του Κληρονομικού Δικαίου, μέσω του νομοσχεδίου για το «Πλαίσιο για τις κοινωφελείς περιουσίες, ιδρύματα, σχολάζουσες κληρονομίες και δωρεές προς το Δημόσιο». Οι παρεμβάσεις αναδιαμορφώνουν ριζικά το τοπίο στη σύνταξη διαθηκών, στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, καθώς και στην ευθύνη των κληρονόμων για οφειλές.
1. Τροποποιήσεις στις διαθήκες
- Απλοποίηση & μάρτυρες: Απλουστεύεται η δημόσια διαθήκη, ενώ για τη σύνταξη μυστικής διαθήκης απαιτούνται πλέον δύο μάρτυρες.
- Ηλικιακό όριο: Δικαίωμα σύνταξης αποκτούν πλέον και νέοι από την ηλικία των 16 ετών.
- Προσβασιμότητα: Εισάγεται ειδική διαδικασία για άτομα με σοβαρή αναπηρία λόγου.
- Ιδιόγραφες διαθήκες: Διατηρούνται ως επιλογή, αλλά υπόκεινται σε αυστηρότερους ελέγχους εγκυρότητας.
- Απαγορεύσεις: Απαγορεύεται ρητά η σύνταξη διαθήκης υπέρ προσωπικού μονάδων φροντίδας, οίκων ευγηρίας και νοσοκομείων όπου νοσηλεύεται ή φιλοξενείται ο διαθέτης.
2. Εξ αδιαθέτου διαδοχή και σύντροφοι
- Αύξηση ποσοστού συζύγου: Όταν υπάρχει μόνο ένα τέκνο, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει πλέον το 1/3 της κληρονομιάς (αντί του 1/4 που ισχύει όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα παιδιά).
- Πλήρης κληρονομιά σε άτεκνους: Σε περίπτωση απουσίας τέκνων, ο/η σύζυγος κληρονομεί το 100% της περιουσίας, αποκλείοντας γονείς και άλλους συγγενείς.
- Σύμφωνα συμβίωσης: Εξισώνονται πλήρως τα δικαιώματα με αυτά των έγγαμων συζύγων.
- Ελεύθερη συμβίωση: Αναγνωρίζονται για πρώτη φορά κληρονομικά δικαιώματα σε συντρόφους χωρίς γάμο ή σύμφωνο, εφόσον η συμβίωση διαρκούσε άνω των 3 ετών.
- Προπάππονες/προγιαγιάδες: Παύουν να περιλαμβάνονται στις κληρονομικές τάξεις.
3. Νόμιμη μοίρα ως χρηματική απαίτηση
- Καταργείται η υποχρεωτική συγκυριότητα επί των φυσικών ακινήτων της κληρονομιάς.
- Οι νόμιμοι μεριδούχοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να ζητήσουν την απόδοση της νόμιμης μοίρας τους σε χρήμα, μετατρέποντάς την ουσιαστικά σε αξίωση αποζημίωσης.
4. Προστασία από χρέη & εκκαθάριση
- Θωράκιση ατομικής περιουσίας: Ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη του αποβιώσαντος, εκτός εάν δηλώσει ρητά ότι επιθυμεί την ελεύθερη διαχείριση της περιουσίας.
- Ορισμός εκκαθαριστή: Η διαδικασία εκκαθάρισης ανατίθεται υποχρεωτικά σε δικηγόρο, ο οποίος επιλέγεται από ειδικό δικαστικό κατάλογο.
- Οικογενειακή στέγη: Σε περίπτωση θανάτου του μισθωτή, η προστασία της κύριας κατοικίας επεκτείνεται αυτόματα και στον επιζώντα σύντροφο με σύμφωνο συμβίωσης.
