Του Χρυσόστομου Τσούφη
Θλίψη, προβληματισμός, ανησυχία… Αυτά είναι τα συναισθήματα που προκαλεί η δημοσίευση από την Eurostat των στοιχείων του 2025 για την αγορά κατοικίας, τα οποία δείχνουν ότι στην Ελλάδα η στεγαστική κρίση διογκώθηκε.
Κόστος στέγασης
Περισσότεροι από το 1/4 των Ελλήνων (26,4%), δαπανά περισσότερο από το 40% του εισοδήματος του για να τα βγάλει πέρα με το κόστος στέγασης (Ενοίκιο/Δόση δανείου, ασφάλεια, ΔΕΚΟ, συντήρηση, αποχέτευση). Πουθενά στην Ευρώπη, και όχι μόνο στην Ευρωζώνη, το ποσοστό δεν είναι υψηλότερο. Λίγο πίσω από την Ελλάδα με ποσοστό 23,4% έρχεται η Δανία.
Ο Ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις 7,7%
Το καλό νέο είναι ότι το 2024 το ποσοστό της Ελλάδας ήταν στο 28,9% και το 2015 στο 45,5%, η βελτίωση δηλαδή είναι εκεί.
Ληξιπρόθεσμες οφειλές
Σε μια ακόμη θλιβερή πρωτιά για τη χώρα, το 10,6% των Ελλήνων έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές που αφορούν είτε τη δόση του δανείου είτε το ενοίκιο.
Ένας δείκτης που έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια καθώς το 2021 ήταν στο 8.5%.
Μακράν δεύτερη πίσω η Ιρλανδία με 5,3% ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 3%.
Ενοίκια
Τα στοιχεία της Eurostat για την αύξηση στα ενοίκια φέρνουν τη χώρα στην 5η θέση με αύξηση 7.6% έναντι 3.3% μέσου όρου για τον Απρίλιο φέτος.
Από την έναρξη του έτους ο ρυθμός αύξησης των ενοικίων επιβραδύνεται:
Ιανουάριος +8,7%
Φεβρουάριος +8,2%
Μάρτιος +7,6%
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι σύντομα θα φτάσουμε σε σημείο ισορροπίας. Τον Απρίλιο μεγαλύτερες αυξήσεις στα ενοίκια είδαν μόνο οι Ρουμάνοι με 43,8%, οι Κροάτες με 39,8%, οι Βούλγαροι με 9,4% και Σλοβένοι με 8,7%.
Συνωστισμός στα διαμερίσματα
Δεν είναι μόνο το ποσοτικό κομμάτι – η έλλειψη δηλαδή σπιτιών – είναι και το ποιοτικό. Οι συνθήκες διαβίωσης. Σχεδόν 1 στους 3 Έλληνες, το 28,3%, ζει σε ένα σπίτι το οποίο δεν έχει αρκετά δωμάτια να στεγάσει επαρκώς το σύνολο των μελών του νοικοκυριού. Υπάρχει δηλαδή συνωστισμός στα διαμερίσματα.
Το χειρότερο είναι ότι κι εδώ παρατηρείται επιδείνωση του δείκτη καθώς βρισκόμαστε σε υψηλό από το 2022.
Ο μέσος όρος είναι 12 μονάδες κάτω, στο 16.8% και μόνο σε Βουλγαρία, Κροατία, Ρουμανία, Λετονία και Πολωνία είναι το πρόβλημα πιο οξύ.
Ιδιοκατοίκηση
Μετά από όλα τα παραπάνω δεν προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη το γεγονός ότι τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα έχουν υποχωρήσει στο ιστορικό χαμηλό του 69,4% όταν κάποτε βρισκόμασταν στις πρώτες θέσεις.
Εκεί βρίσκονται πια Ρουμανία, Κροατία και Σλοβενία με ποσοστά άνω του 91%.
Στον αντίποδα Γερμανοί, Αυστριακοί και Δανοί βρίσκονται στον πάτο της κατάταξης με ποσοστά κάτω του 58,5%.
Σε συνάρτηση με τον δείκτη της ιδιοκατοίκησης και ο δείκτης που δείχνει σε ποια ηλικία οι νέοι φεύγουν από το πατρικό τους.
Τα τόσο μεγάλα κόστη κρατάνε τους Έλληνες στο σπίτι των γονιών τους μέχρι τα 30,3 χρόνια. Μόνο οι Κροάτες είναι πιο διστακτικοί στο να…ανοίξουν τα φτερά τους στα 31,5 χρόνια.
Προοπτικές
Οι προοπτικές δεν δείχνουν ευοίωνες… Το 2025 τελείωσε με 24% λιγότερες οικοδομικές άδειες στην Ελλάδα από ότι το 2024. Όσο και να υπάρχει η δικαιολογία με το μπάχαλο του ΝΟΚ , δεν παύει να είναι η μεγαλύτερη πτώση στην Ευρώπη. Για την ακρίβεια μια χούφτα χωρών είχαν πτώση. Ο μέσος όρος είναι θετικός στο 5,2%
Αλλά και η βοήθεια από το Δημόσιο δεν φαίνεται να έρχεται κι εδώ το πρόβλημα είναι πανευρωπαϊκό.
Τα στοιχεία – του 2024 βέβαια – δείχνουν ότι η ΕΕ διέθεσε μόλις το 0,2% του ΑΕΠ για την ανάπτυξη της στέγασης. Η Ελλάδα ήταν στις χώρες με 0 δημόσιες επενδύσεις στη στέγη…
