Ένα διαφορετικό ενεργειακό «εργοτάξιο» αρχίζει να διαμορφώνεται στην Κρήτη, αυτή τη φορά όχι γύρω από μεγάλα αιολικά ή φωτοβολταϊκά πάρκα, αλλά μέσα σε πανεπιστημιακά κτίρια, φοιτητικές εστίες, εργαστήρια και αθλητικές εγκαταστάσεις. Στα Χανιά και το Ηράκλειο δύο δημόσιοι φορείς προετοιμάζουν παρεμβάσεις που, αν και διαφορετικές μεταξύ τους, έχουν κοινό παρονομαστή τη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών.
Στο Πολυτεχνείο Κρήτης το ενεργειακό αποτύπωμα καταλαμβάνει ήδη σημαντική θέση στον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου. Όπως προκύπτει από τον απολογισμό της απερχόμενης Πρυτανικής Αρχής για την περίοδο 2023-2026, που παρουσίασε ο Πρύτανης, καθηγητής Μιχαήλ Ζερβάκης, ένα από τα βασικά έργα αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση κτιριακών συγκροτημάτων της Πολυτεχνειούπολης στα Χανιά.
Για την παρέμβαση, προϋπολογισμού 1,88 εκατ. ευρώ, έχει εγκριθεί χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Κρήτης, με το έργο να εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό συντήρησης και αναβάθμισης των εγκαταστάσεων του Ιδρύματος.
Το ενεργειακό κόστος των φοιτητικών εστιών
Στο μεταξύ, ιδιαίτερο βάρος αποκτούν οι φοιτητικές εστίες, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη κατά προτεραιότητα προηγούμενο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης. Η σημασία της παρέμβασης δεν είναι μόνο περιβαλλοντική. Είναι πρωτίστως και οικονομική, καθώς οι μεγάλες κτιριακές εγκαταστάσεις δημιουργούν σημαντικές και σταθερές ενεργειακές δαπάνες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι έχει εξασφαλιστεί πρόσθετη χρηματοδότηση 200.000 ευρώ ετησίως για πάγιες δαπάνες των εστιών, με κύριο βάρος στο ηλεκτρικό ρεύμα και τη θέρμανση. Το ποσό αποτυπώνει με τον πλέον σαφή τρόπο το κόστος που καλούνται να διαχειριστούν σήμερα μεγάλα δημόσια κτιριακά συγκροτήματα.
Για το Πολυτεχνείο, ωστόσο, η ενεργειακή ατζέντα δεν σταματά στην εξοικονόμηση.
Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων 850.000 ευρώ
Στον σχεδιασμό της περιόδου 2026-2030 περιλαμβάνεται η δημιουργία Εργαστηρίου Υψηλών Τάσεων, για την ανέγερση του οποίου έχει δρομολογηθεί χρηματοδότηση 850.000 ευρώ.
Η νέα εγκατάσταση εντάσσεται στη λογική δημιουργίας οριζόντιων εργαστηρίων, όπου θα μπορούν να συνεργάζονται ερευνητικές ομάδες διαφορετικών Σχολών. Παράλληλα, ο σχεδιασμός κοιτάζει προς την αγορά, καθώς στόχος είναι οι νέες υποδομές να παρέχουν ολοκληρωμένες υπηρεσίες και έργα σε επιχειρήσεις, αξιοποιώντας επιστημονική τεχνογνωσία και εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Έτσι, το ενεργειακό στοίχημα για το Πολυτεχνείο είναι διπλό. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η μείωση της κατανάλωσης ενός μεγάλου κτιριακού αποθέματος και από την άλλη η παραγωγή νέας τεχνογνωσίας για το ενεργειακό σύστημα.
Το ΕΑΚΗ θέλει να παράγει και να αποθηκεύει ενέργεια
Περίπου 140 χιλιόμετρα ανατολικότερα, στο Ηράκλειο, μια άλλη δημόσια υποδομή κάνει τα πρώτα βήματα προς μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία.
Το Εθνικό Αθλητικό Κέντρο Ηρακλείου προχωρά στον σχεδιασμό φωτοβολταϊκού συστήματος ισχύος 200 kW, το οποίο προβλέπεται να συνδυαστεί με σύστημα αποθήκευσης σε μπαταρίες.
Η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΑΚΗ έχει εγκρίνει την εκπόνηση της απαιτούμενης τεχνικής μελέτης. Αυτή θα καθορίσει τον τεχνικό σχεδιασμό, τις προδιαγραφές, τα τεύχη και τον προϋπολογισμό, δημιουργώντας παράλληλα τη βάση για την αναζήτηση χρηματοδότησης.
Η μελέτη θα ανατεθεί σε εξωτερικό συνεργάτη ή εταιρεία και προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός δύο μηνών από την υπογραφή της σύμβασης. Σε τούτο το σημείο χρειάζεται, πάντως, μια σαφής διάκριση. Το φωτοβολταϊκό δεν έχει ακόμη περάσει στη φάση κατασκευής. Το ΕΑΚΗ δημιουργεί αυτή τη στιγμή το τεχνικό υπόβαθρο ώστε το σχέδιο να ωριμάσει και να μπορέσει να χρηματοδοτηθεί.
Οι δύο περιπτώσεις δείχνουν, τελικά, μια αλλαγή που αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τα ίδια τα επιμέρους έργα. Η ενεργειακή μετάβαση αρχίζει να περνά μέσα από τις καθημερινές δημόσιες υποδομές της Κρήτης. Από μια φοιτητική εστία που πρέπει να θερμανθεί οικονομικότερα και ένα πανεπιστημιακό εργαστήριο που θα παράγει τεχνογνωσία, μέχρι ένα αθλητικό κέντρο που σχεδιάζει να παράγει και να αποθηκεύει το δικό του ηλεκτρικό ρεύμα, η ενέργεια μετατρέπεται από πάγιο κόστος σε βασικό στοιχείο σχεδιασμού των υποδομών της επόμενης ημέρας.
