Εντατικά βήματα στον πολλά υποσχόμενο τομέα του Διαστήματος κάνει η Ελλάδα, με το πρώτο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων να βρίσκεται στην τελική ευθεία και το επόμενο μεγάλο βήμα να έχει ήδη δρομολογηθεί.
Στο πλαίσιο αυτό, διεθνείς εταιρείες έχουν ήδη επενδύσει στη χώρα, είτε συστήνοντας θυγατρικές είτε δημιουργώντας παραγωγικές εγκαταστάσεις, ενώ άλλες, από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπως η Hydrosat, διερευνούν την πιθανότητα να μεταφέρουν μέρος της παραγωγής τους εντός ελληνικών συνόρων.
«Παλαιότερα, όλες οι επενδύσεις μας στο Διάστημα γίνονταν μέσω της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας. Πλέον μπορούμε να φτιάξουμε ολοκληρωμένο σύστημα στη χώρα και αυτό θέλουμε να ενδυναμώσουμε περαιτέρω» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, κ. Κωνσταντίνος Καράντζαλος στο πλαίσιο του συνεδρίου Advanced Telecom Summit 2026.
Το Εθνικό Προγράμμα μικροδορυφόρων ανοίγει τον δρόμο
Όπως είπε, το Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα θέτει τα θεμέλια για μια νέα εποχή, όπου η Ελλάδα δεν θα είναι απλός χρήστης, αλλά παραγωγός και εξαγωγέας τεχνογνωσίας στο πεδίο της Αεροδιαστημικής.
Να θυμίσουμε ότι σε αυτό εντάσσεται και το πρώτο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων, προϋπολογισμού περίπου 200 εκατ. ευρώ,, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη, αποτελώντας ουσιαστικά το πρώτο οργανωμένο βήμα της Ελλάδας για τη δημιουργία δικών της διαστημικών υποδομών.
Σε αυτό προβλέπεται η δημιουργία ενός σμήνους 13 επιχειρησιακών μικροδορυφόρων Παρατήρησης Γης –7 οπτικών, 4 θερμικών και 2 δορυφόρων ραντάρ– καθώς και 11 μικρότερων πειραματικών δορυφόρων καθώς και επίγειων σταθών και άλλων υποδομών. Ήδη μάλιστα βρίσκονται σε τροχιά οι δύο δορυφόροι ραντάρ, οι τέσσερις θερμικοί και ο πρώτος οπτικός δορυφόρος, με τα δεδομένα τους να μπορούν να αξιοποιηθούν σε τομείς όπως η Πολιτική Προστασία, η παρακολούθηση του περιβάλλοντος και των φυσικών καταστροφών, η γεωργία και η ασφάλεια.
Τη συνέχεια θα δώσει το Hellas-Space 2.0, ένα τετραετές πρόγραμμα ύψους περίπου 350 εκατ. ευρώ, το οποίο διευρύνει σημαντικά το εγχείρημα, επενδύοντας όχι μόνο σε νέες διαστημικές υποδομές αλλά και σε κρίσιμες τεχνολογίες, εφαρμογές, έρευνα, καινοτομία και ανθρώπινο δυναμικό, με στόχο τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας.
Οι πρώτες εταιρείες που ήρθαν στην Ελλάδα
Το αποτύπωμα του πρώτου προγράμματος είναι ήδη εμφανές, καθώς πέρα από την ανάπτυξη των εγχώριων εταιρειών έχει φέρει στην Ελλάδα και διεθνείς παίκτες του χώρου.
Μια εξ αυτών των εταιρειών είναι για παράδειγμα η Open Cosmos. Πρόκειται για μια ευρωπαϊκή εταιρεία διαστημικής τεχνολογίας, η οποία ιδρύθηκε το 2015 και δραστηριοποιείται σε ολόκληρη την αλυσίδα μιας διαστημικής αποστολής: σχεδιάζει και κατασκευάζει μικρούς δορυφόρους, αναλαμβάνει την εκτόξευση και λειτουργία τους και παρέχει υπηρεσίες που αξιοποιούν τα δεδομένα τους. Η εταιρεία ίδρυσε την ελληνική Open Cosmos Aegean το 2024, χάρη στο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων, από το οποίο ανέλαβε την σύμβαση για την κατασκευή και λειτουργία επτά εκ των 13 επιχειρησιακών δορυφόρων. Το σημαντικό μάλιστα είναι ότι δεν περιορίστηκε στη δημιουργία ενός γραφείου. Στην Παλλήνη έχει δημιουργήσει παραγωγική μονάδα δορυφόρων, η οποία διαθέτει περίπου 300 τ.μ. clean rooms και υποδομές για σχεδιασμό, συναρμολόγηση, ολοκλήρωση, δοκιμές και λειτουργία δορυφόρων.
Μάλιστα, η επένδυση φαίνεται να έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια του συγκεκριμένου κρατικού έργου, με την επικεφαλής της, Μαρία Καλαμά, να αναφέρει ότι η μονάδα της Παλλήνης έχει ενταχθεί στο διεθνές παραγωγικό δίκτυο του ομίλου, κάτι που σημαίνει ότι μπορεί να κατασκευάζει στην Ελλάδα δορυφόρους και για έργα εκτός της ελληνικής αγοράς. Υπό αυτό το πρίσμα εντός του τρέχοντος έτους η Open Cosmos ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ, με στόχο να αυξήσει σημαντικά τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής δορυφόρων και να αναπτύξει περαιτέρω τις υπηρεσίες της, επισημαίνοντας ότι μέρος της χρηματοδότησης θα κατευθυνθεί στην αύξηση των ομάδων engineering, manufacturing και software στην Ελλάδα.
Αντίστοιχο παράδειγμα είναι και η ICEYE, η φινλανδική εταιρεία διαστημικής τεχνολογίας, η οποία ειδικεύεται στους δορυφόρους Synthetic Aperture Radar (SAR). Η ICEYE ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο του 2024 τη συνεργασία της με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και την ESA, αναλαμβάνοντας το σκέλος των δορυφόρων ραντάρ του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Η συμφωνία προέβλεπε την ανάπτυξη και εκτόξευση δύο ελληνικών δορυφόρων SAR, καθώς και την πρόσβαση της Ελλάδας στον υφιστάμενο αστερισμό της ICEYE. Το 2025 δε η εταιρεία εγκαινίασε επίσημα τις εγκαταστάσεις της στην Αθήνα, οι οποίες περιλαμβάνουν και γραμμή συναρμολόγησης δορυφόρων.
Η ίδια έχει ξεκαθαρίσει ότι βλέπει την Ελλάδα ως στρατηγικό κόμβο για την ανάπτυξή της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη ενώ εσχάτως τα στελέχη της ανέφεραν, μιλώντας στο Insider, ότι σχεδιάζουν μακροπρόθεσμες επενδύσεις που θα επεκτείνουν την υφιστάμενη γραμμή παραγωγής. Μάλιστα δεν απέκλεισαν το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός μεγάλου εργοστασίου παραγωγής δορυφόρων στην Αττική, με εξαγωγικό προσανατολισμό. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα όσα είχε αναφέρει το καλοκαίρι ο συνιδρυτής και CEO της εταιρείας, Rafal Modrzewski, στόχος είναι, όταν η μονάδα φτάσει σε πλήρη ανάπτυξη, να μπορεί να παράγει 100-150 δορυφόρους τον χρόνο. Η αρχική επένδυση υπολογίζεται σε αρκετά εκατομμύρια ευρώ και η εταιρεία διερευνά χώρους που θα μπορούσαν αν την φιλοξενήσουν με στόχο να μπει σε παραγωγική τροχιά το 2027.
Η αμερικανική εταιρεία που βολιδοσκοπεί την Ελλάδα
Τα δύο προαναφερθέντα παραδείγματα δεν είναι τα μόνα, καθώς όπως ανέφερε και ο γενικός γραμματέας από την σκηνή του Advanced Telecom Summit 2026, υπάρχουν και άλλες εταιρείες, ακόμα και αμερικανικές που εξετάζουν το ενδεχόμενο να έρθουν στην Ελλάδα και να αναπτύξουν παραγωγική δραστηριότητα στον τομέα των δορυφόρων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Ιnsider μάλιστα, μία από τις εταιρείες που διερευνούν τις δυνατότητες που δημιουργούνται στην ελληνική αγορά είναι η Hydrosat. Πρόκειται για αμερικανική εταιρεία διαστημικής τεχνολογίας που αναπτύσσει και λειτουργεί δικό της αστερισμό δορυφόρων θερμικής παρατήρησης της Γης, έχοντας αναπτύξει παράλληλα ιδιόκτητη τεχνολογία θερμικών υπέρυθρων αισθητήρων.
Οι δορυφόροι της συλλέγουν θερμικά και πολυφασματικά δεδομένα, τα οποία, σε συνδυασμό με Τεχνητή Νοημοσύνη και προηγμένες αναλύσεις, αξιοποιούνται σε εφαρμογές από τη γεωργία και τη διαχείριση υδάτινων πόρων έως την παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών, την άμυνα και την εθνική ασφάλεια. Η εταιρεία διαθέτει παρουσία στις ΗΠΑ, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία ενώ εντός του 2026 άντλησε επιπλέον 70 εκατ. δολάρια, με στόχο να επιταχύνει τη διεθνή ανάπτυξή της.
Η εθνική στρατηγική και το οικοσύστημα του Διαστήματος
Όπως και στις προηγούμενες περιπτώσεις, εφόσον η εταιρεία αναλάβει κάποιο από τα επερχόμενα έργα, σχεδιάζει όχι απλώς να ανοίξει γραφεία στη χώρα μας, αλλά να προχωρήσει σε παραγωγική επένδυση, ενισχύοντας περαιτέρω το οικοσύστημα που επιχειρεί να δημιουργήσει η χώρα γύρω από τη διαστημική τεχνολογία.
Άλλωστε, η επόμενη φάση του ελληνικού σχεδιασμού δεν περιορίζεται στην Παρατήρηση Γης και στην κατασκευή μικροδορυφόρων. Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί και στις δορυφορικές και ασφαλείς επικοινωνίες, οι οποίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία τόσο για την άμυνα και την Πολιτική Προστασία όσο και για την προστασία κρίσιμων υποδομών.
Όπως ανέφερε ο κ. Καράντζαλος, ζητούμενο για την επόμενη ημέρα είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και του πλεονασμού των δικτύων, ώστε οι δορυφορικές επικοινωνίες να μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά προς τα επίγεια δίκτυα 4G και 5G και να εξασφαλίζουν συνδεσιμότητα όταν οι υπόλοιπες υποδομές δεν είναι διαθέσιμες. Υπό αυτό το πρίσμα στό στόχαστρο μπαίνουν και οι ασφαλείς στρατιωτικές επικοινωνίες, με έμφαση μεταξύ άλλων στο X-Band, αλλά και νέες τεχνολογίες για δορυφόρους που θα μπορούν να αλλάζουν τροχιά και να πραγματοποιούν proximity sensing και proximity maneuvering, καθώς η προστασία των ίδιων των διαστημικών υποδομών αποκτά πλέον κρίσιμη σημασία.
Την ίδια στιγμή, η στόχευση μετατοπίζεται από τις επιμέρους, αποσπασματικές επενδύσεις σε μια ευρύτερη εθνική στρατηγική, η οποία θα συνδέει το Διάστημα με τις τηλεπικοινωνίες, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια και τις υποδομές δεδομένων. Μέχρι σήμερα η χώρα προχωρούσε περισσότερο σε ad hoc επενδύσεις, ενώ πλέον έχει διαμορφώσει εθνική στρατηγική για το Διάστημα, την ευρυζωνικότητα, την Τεχνητή Νοημοσύνη και την κυβερνοασφάλεια» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Καράντζαλος.
πηγη insider.gr
