Αλλάζει ο τρόπος ταυτοποίησης των αυτοκινήτων, σπάζοντας τα «στενά όρια» των απλών γραμμάτων και αριθμών και προσφέροντας νέες δυνατότητες στους οδηγούς αλλά και στις αρχές.
Η ψηφιοποίηση αλλάζει σταδιακά ακόμη και στοιχεία του αυτοκινήτου που για δεκαετίες θεωρούσαμε δεδομένα, με τις παραδοσιακές μεταλλικές πινακίδες κυκλοφορίας να έχουν ήδη αποκτήσει σε ορισμένες περιοχές του κόσμου έναν πολύ πιο προηγμένο διάδοχο.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία η έλλειψη πινακίδων κυκλοφορίας έχει προκαλέσει προβλήματα και καθυστερήσεις στη διαδικασία ταξινόμησης οχημάτων. Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει παράλληλα ένα από τα μειονεκτήματα του σημερινού συστήματος, δηλαδή την εξάρτησή του από την παραγωγή και τη φυσική διάθεση των μεταλλικών πινακίδων.
Ένα πλήρως ψηφιακό σύστημα θα μπορούσε στο μέλλον να περιορίσει αντίστοιχα προβλήματα. Μάλιστα σε ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ η μετάβαση έχει ήδη ξεκινήσει, καθώς οι ιδιοκτήτες οχημάτων έχουν τη δυνατότητα να αντικαταστήσουν την παραδοσιακή πινακίδα με μια ψηφιακή οθόνη που απεικονίζει τον αριθμό κυκλοφορίας.
Την αρχή για τη χρήση των «ηλεκτρονικών πινακίδων» έκανε η Καλιφόρνια ήδη από το 2013, όταν ξεκίνησε το σχετικό πιλοτικό πρόγραμμα, ενώ το 2018 η χρήση τους άρχισε να επεκτείνεται σε μεγαλύτερο αριθμό οχημάτων. Πλέον, μετά την ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος, έχει ανοίξει ο δρόμος για την ευρεία χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας στην πολιτεία, με το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο να καθιστά τις ψηφιακές πινακίδες νόμιμη εναλλακτική των συμβατικών. Στον ίδιο δρόμο έχει κινηθεί και η Αριζόνα, όπου οι ψηφιακές πινακίδες είναι επίσης διαθέσιμες στους οδηγούς.
Μάλιστα, ένα αυτοκίνητο που φέρει νόμιμα την RPLATE, όπως ονομάζονται οι νέας γενιάς πινακίδες, μπορεί να κυκλοφορεί και στις υπόλοιπες αμερικανικές πολιτείες, καθώς και στον Καναδά και το Μεξικό.
Πάντως η ψηφιακή πινακίδα είναι πολλά περισσότερα από ένα «table με νούμερα και αριθμούς», αφού η RPLATE διαθέτει συνδεσιμότητα Bluetooth και LTE, ενώ μέσω της σχετικής εφαρμογής στο smartphone ο ιδιοκτήτης μπορεί να έχει πρόσβαση σε μια σειρά από λειτουργίες, όπως η ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας, η αλλαγή της εμφάνισης της πινακίδας και η εμφάνιση επιλεγμένων μηνυμάτων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι δυνατότητες στον τομέα της ασφάλειας. Σε περίπτωση κλοπής του αυτοκινήτου, ο ιδιοκτήτης μπορεί, αφού προηγουμένως υποβάλει σχετική αναφορά στην Αστυνομία, να δηλώσει το όχημα ως κλεμμένο μέσω της εφαρμογής. Μετά την επιβεβαίωση των στοιχείων, στην ψηφιακή πινακίδα εμφανίζεται η ένδειξη «STOLEN», διευκολύνοντας την αναγνώριση και τον εντοπισμό του κλεμμένου οχήματος.
Παράλληλα, εάν η ίδια η πινακίδα αφαιρεθεί από το αυτοκίνητο, εμφανίζει αυτόματα την ένδειξη «DETACHED PLATE», ενώ μόνο ο καταχωρισμένος ιδιοκτήτης μπορεί να την ενεργοποιήσει εκ νέου.
Επίσης ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της είναι και η χρήση τεχνολογίας E Ink. Χάρη σε αυτήν, η οθόνη δεν χρειάζεται συνεχή παροχή ενέργειας για να διατηρεί την εικόνα της, κάτι που σημαίνει ότι ακόμη και αν εξαντληθεί η μπαταρία, ο αριθμός κυκλοφορίας παραμένει ορατός.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία, πάντως, δεν είναι ιδιαίτερα οικονομική, αφού η ψηφιακή πινακίδα κοστίζει σήμερα 899 δολάρια για αγορά ή 40 δολάρια το μήνα για leasing, ενώ για τη διατήρηση των συνδεδεμένων λειτουργιών της απαιτείται ενεργό πρόγραμμα υπηρεσιών. Η εταιρεία που τις παράγει προσφέρει τρία διαφορετικά ετήσια πακέτα, με κόστος 35, 75 ή 125 δολάρια, ανάλογα με τις διαθέσιμες λειτουργίες. Η ψηφιακή πινακίδα τροφοδοτείται από αντικαταστάσιμη μπαταρία, η διάρκεια ζωής της οποίας μπορεί να φτάσει έως και τα τέσσερα χρόνια.
Να σημειωθεί ότι αντίστοιχες τεχνολογίες υπάρχουν και εκτός ΗΠΑ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ουγκάντα, όπου εφαρμόστηκε σύστημα ψηφιακής παρακολούθησης και ταυτοποίησης πινακίδων με τεχνολογία από τη Ρωσία, με στόχο μεταξύ άλλων την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Βέβαια, όπως συμβαίνει με κάθε τι ψηφιακό, έτσι και οι νέες πινακίδες έχουν βρεθεί στο μικροσκόπιο ειδικών κυβερνοασφάλειας. Στο παρελθόν ερευνητές είχαν εντοπίσει ευπάθειες που θα μπορούσαν θεωρητικά να επιτρέψουν την παραποίηση στοιχείων και να αξιοποιηθούν, μεταξύ άλλων, για την αποφυγή χρεώσεων διοδίων ή στάθμευσης.
Η μετάβαση επομένως από μια απλή μεταλλική πινακίδα σε ένα διασυνδεδεμένο ψηφιακό σύστημα μπορεί να προσφέρει σημαντικά περισσότερες δυνατότητες, δημιουργεί όμως ταυτόχρονα και νέες απαιτήσεις ως προς την κυβερνοασφάλεια και την προστασία των δεδομένων.
