Γιωργος ΤσαγκοζηςΤο NeuroSpot είναι ένα σύστημα επιτήρησης με τεχνητή νοημοσύνη που αναπτύσσεται σε καφετέριες σε όλο τον κόσμο και οι επιπτώσεις του στην ιδιωτικότητα είναι πιο ανησυχητικές απ’ όσο φαντάζεστε.
Οι ιδιοκτήτες αυτών των καφέ που χρησιμοποιούν το δυστοπικό αυτό σύστημα ελέγχου των εργαζομένων, που κάνει το 1984 του Orwell να μοιάζει προφητικό και το Black Mirror σχεδόν παρωχημένο, σκέφτηκαν ότι «αφού δεν μπορούμε ακόμη να αντικαταστήσουμε πλήρως τους ανθρώπους με ρομπότ, θα εγκαταστήσουμε ένα λογισμικό που θα καταγράφει κάθε τους κίνηση».
Το σύστημα μπορεί να μετρήσει πόσο γρήγορα φτιάχνεται ένας καφές, πόσες αποδείξεις εκδίδονται ανά λεπτό, πώς απευθύνεται ο εργαζόμενος στον πελάτη, πόση ώρα μένει ακίνητος, ακόμη και μικρές παύσεις που βαφτίζονται «χαμηλή απόδοση». Η εργασία μετατρέπεται σε αριθμούς, γραφήματα και ειδοποιήσεις.
Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι Λουδίτες κατέστρεφαν μηχανές επειδή έβλεπαν ότι υποβάθμιζαν την ανθρώπινη εργασία και την αξιοπρέπεια. Το ζήτημα δεν ήταν η τεχνολογία καθαυτή, αλλά ο τρόπος χρήσης της. Όταν η καινοτομία δεν απελευθερώνει αλλά εντείνει τον έλεγχο, μετατρέπεται σε εργαλείο πειθαρχίας.
Ένα τέτοιο σύστημα δεν στοχεύει απλώς στη βελτιστοποίηση. Δημιουργεί ένα καθεστώς μόνιμης επιτήρησης όπου ο εργαζόμενος λειτουργεί υπό διαρκή φόβο αξιολόγησης. Η πίεση για ταχύτητα και «απόδοση» σε κάνει ρομπότ.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει εργαλείο βελτίωσης των συνθηκών εργασίας. Όταν όμως χρησιμοποιείται για να μετατρέπει ανθρώπους σε κινούμενα δεδομένα, τότε δεν μιλάμε για πρόοδο, αλλά για έναν ψηφιακό επιστάτη που επαναπροσδιορίζει τι σημαίνει να δουλεύεις.
