Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι οι δασμοί που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ είναι παράνομοι και ότι ο πρόεδρος δεν έχει, με τον συγκεκριμένο νόμο, αρμοδιότητα να τους επιβάλλει μονομερώς.
Τι αποφάσισε το Δικαστήριο
Με ψήφους 6–3 το Δικαστήριο έκρινε ότι ο νόμος περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών (IEEPA) δεν εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο να επιβάλλει γενικευμένους δασμούς σε άλλες χώρες.
Στη δημοσιευμένη απόφαση αναφέρεται ρητά ότι ο νόμος που χρησιμοποιήθηκε «δεν εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς», άρα το σχετικό προεδρικό μέτρο υπερέβη τα συνταγματικά όρια της προεδρικής εξουσίας.
Ο πρόεδρος του Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς, γράφοντας για την πλειοψηφία, τόνισε ότι όταν ο πρόεδρος επικαλείται τόσο εκτεταμένες εξουσίες φορολόγησης του εμπορίου, οφείλει να υπάρχει σαφής και συγκεκριμένη εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο, κάτι που εδώ δεν συνέβη.
Γιατί θεωρείται «χαστούκι» στην πολιτική Τραμπ
Οι δασμοί ήταν κεντρικό εργαλείο της οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής Τραμπ, με στόχο την πίεση σε ευρωπαϊκές και ασιατικές οικονομίες και την προστασία αμερικανικών βιομηχανιών.
Η απόφαση ακυρώνει αυτό το εργαλείο στην τρέχουσα μορφή του και ανοίγει τον δρόμο για προσφυγές εταιρειών και κρατών που πλήρωσαν ή επλήγησαν από τους δασμούς, με πιθανές αξιώσεις επιστροφής δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Τι σημαίνει για τις προεδρικές εξουσίες
Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η εξουσία επιβολής φόρων και δασμών ανήκει πρωτίστως στο Κογκρέσο, όχι στον εκάστοτε πρόεδρο, ο οποίος δεν μπορεί να «οικειοποιείται» αυτή την αρμοδιότητα μέσω γενικών διατάξεων περί έκτακτων εξουσιών.
Η απόφαση περιορίζει τη δυνατότητα του προέδρου να χρησιμοποιεί το επιχείρημα της «εθνικής έκτακτης ανάγκης» ως γενικό «όχημα» για μονομερείς οικονομικές παρεμβάσεις στο εμπόριο.
