Ο φούρνος μικροκυμάτων, αν και αποτελεί σύγχρονο σύμμαχο στην κουζίνα, βρίσκεται διαχρονικά στο στόχαστρο φημών και ανησυχιών σχετικά με την ακτινοβολία που εκπέμπει. Τι ισχύει όμως επιστημονικά;
Τι είδους ακτινοβολία χρησιμοποιεί
Τα μικροκύματα είναι μη ιονίζουσα ακτινοβολία (non-ionizing), δηλαδή δεν έχουν αρκετή ενέργεια για να διασπάσουν χημικούς δεσμούς ή να βλάψουν το DNA, όπως κάνουν τα ιονίζοντα κύματα (π.χ. ακτίνες Χ, ακτίνες γάμμα).
Η ενέργειά τους επικεντρώνεται στη θέρμανση των μορίων του νερού στο φαγητό.
Μύθοι και Πραγματικότητα
| Μύθος | Πραγματικότητα |
|---|---|
| Τα μικροκύματα κάνουν το φαγητό “ραδιενεργό” | Ο φούρνος δεν μετατρέπει το φαγητό ή τον αέρα σε ραδιενεργό. Το κύμα λειτουργεί μόνο όταν η συσκευή είναι σε λειτουργία και διακόπτεται αμέσως όταν ανοίξει η πόρτα. |
| Η ακτινοβολία προκαλεί καρκίνο | Δεν υπάρχει απολύτως καμία επιστημονική ένδειξη ότι η χρήση μικροκυμάτων προκαλεί καρκίνο. Τα μικροκύματα είναι ακίνδυνα όσο δεν υπάρξει διαρροή μεγάλης ποσότητας ενέργειας. |
| Καταστρέφονται τα θρεπτικά συστατικά | Κάθε θερμική επεξεργασία αλλοιώνει ταθρεπτικά, αλλά το μικροκύμα, επειδή δρα γρήγορα και με λίγο νερό, συνήθως διατηρεί περισσότερα, σε σχέση με βράσιμο ή ψήσιμο. |
| Το φαγητό γίνεται βλαβερό | Η θέρμανση στο μικροκύμα δεν αλλάζει τη χημική «δομή» του φαγητού, παρά μόνο ζεσταίνει ταχύτερα το εσωτερικό. |
Όλα τα σύγχρονα μικροκύματα έχουν διπλούς διακόπτες ασφαλείας που διακόπτουν την ακτινοβολία μόλις ανοιχτεί η πόρτα και αυστηρές προδιαγραφές για περιορισμό διαρροών.
Η ποσότητα ακτινοβολίας που μπορεί να διαρρεύσει είναι πολύ κάτω από το επιτρεπτό όριο, και μειώνεται ακόμα περισσότερο όσο απομακρύνεστε από τη συσκευή.
Στην περίπτωση παλαιού, φθαρμένου ή κατεστραμμένου φούρνου (πόρτα που δεν κλείνει καλά, σπασμένες μεντεσέδες/σφραγίδες) συνίσταται αντικατάσταση ή service.
Υπάρχει κίνδυνος για την υγεία;
Η μόνη τεκμηριωμένη βλάβη από τα μικροκύματα είναι ο κίνδυνος εγκαύματος/υπέρθερμου νερού αν υπάρξει ανεπαρκής επίβλεψη.
Η χρόνια έκθεση σε διαρροές είναι απίθανη να προκαλέσει βλάβη υπό κανονικές συνθήκες χρήσης, ενώ σπανιότατα έχει αναφερθεί παρεμβολή σε παλαιούς βηματοδότες. Οι μοντέρνοι βηματοδότες δεν επηρεάζονται.
Δεν υπάρχουν επιστημονικά τεκμηριωμένες ενδείξεις για καρκινογένεση ή αποθήκευση ακτινοβολίας στα τρόφιμα.
Τι να προσέχετε
Χρησιμοποιείτε πάντα σκεύη κατάλληλα για μικροκύματα, χωρίς μόλυβδο ή BPA.
Αντικαταστήστε ή επισκευάστε μικροκύματα με εμφανείς φθορές στην πόρτα ή τα εξαρτήματα στεγανοποίησης.
Μη ζεσταίνετε σφραγισμένα δοχεία ή σκεύη χωρίς οπές διαφυγής ατμού.
Συμπέρασμα
Ο φούρνος μικροκυμάτων είναι πολύ ασφαλής υπό κανονικές συνθήκες χρήσης. Οι φήμες για επικίνδυνη ακτινοβολία, καρκινογένεση ή ραδιενεργό φαγητό δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Τηρείτε τις οδηγίες χρήσης και την τακτική συντήρηση και μπορείτε να τον χρησιμοποιείτε άφοβα στην καθημερινότητα.
