Το micro-retirement ή μίνι-συνταξιοδότηση, έχει γίνει viral trend για τους νέους της γενιάς Ζ. Πόσο όμως είναι πραγματικότητα και πόσο κατασκεύασμα των social media;
Αν πιστέψουμε πλήθος άρθρων που δημοσιεύονται στα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ, βίντεο στο Tik-Tok και συζητήσεις σε διαδικτυακα φόρουμ όπως το reddit, η νέα τάση για τη Gen Ζ και δευτερευόντως για τους Millenials είναι το micro-retirement ή οι «μικρο-συνταξιοδοτήσεις».
Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για σύνταξη, αλλά για «διαλείμματα» από τη δουλειά, που μπορεί να κρατήσουν από λίγους μήνες ως και πάνω από χρόνο, τα οποία χρηματοδοτούν οι ίδιοι οι (πρώην) εργαζόμενοι από τις αποταμιεύσεις τους. Τα αξιοποιούν για να ταξιδέψουν, να αφιερωθούν σε κάποια άλλη δραστηριότητα ή απλώς για να «τα βρουν με τον εαυτό τους» και να εξελιχθούν προσωπικά. Η λογική πίσω από αυτό είναι ότι εφόσον ο εργασιακός βίος διαρκώς επιμηκύνεται, και όσοι εισέρχονται σήμερα στην αγορά εργασίας θα χρειαστεί να δουλεύουν πιθανόν και μετά τα 70 τους χρόνια, χρειάζονται πολλές «ανάσες» για να αντέξουν μέχρι τότε.
Δεν είναι ανεργία, είναι μίνι-σύνταξη
Το να βαφτίζεις τις εκούσιες παύσεις από τη δουλειά «μικρο-συνταξιοδοτήσεις» είναι μεν παραπλανητικό, αλλά φαίνεται ότι σαν όρος έχει αγκαλιαστεί από αυτούς που μετράνε σήμερα περισσότερο στη διαμόρφωση κοινής γνώμης για τις ηλικίες που ενημερώνονται κυρίως, αν όχι αποκλειστικά, από τα social media. Κατά πόσο η αποχώρηση από την εργασία για μήνες ή και χρόνια είναι εφικτή ή προνόμιο ορισμένων κατοίκων του δυτικού κόσμου, είναι μιας άλλης τάξης ζήτημα.
Μικρο-συνταξιοδότηση για λευκά κολάρα
Όπως το θέτει άρθρο της Wall Street Journal, οι micro-retirees, είναι ένας – προς το παρόν μικρός – αριθμός εργαζομένων, από 20 ως 30κάτι ετών, που «δανείζονται χρόνο από τον μελλοντικό τους εαυτό για να απολαύσουν μέρος της συνταξιοδότησής τους όσο είναι ακόμα νέοι».
Οι τριαντάρηδες μίνι-συνταξιούχοι που μιλάνε στην οικονομική εφημερίδα είναι λευκοί, με πανεπιστημιακή μόρφωση, με σχετικά καλοπληρωμένες δουλειές – από 90.000 δολάρια τον χρόνο (πάνω από 43 δολάρια την ώρα όταν το μίνιμουμ ωρομίσθιο είναι κάτω από 8 δολάρια), που εργάζονται σε επαγγέλματα «λευκού κολάρου»: Μάρκετινγκ, χρηματιστηριακά, στελέχη σε εταιρείες τεχνολογίας.
Αποταμιεύουν χρήματα όσο δουλεύουν, μειώνοντας τα έξοδά τους, και χρηματοδοτούν ταξίδια ή συμμετέχουν σε εθελοντικά πρότζεκτ, που μπορεί να διαρκέσουν ακόμα και πάνω από ένα χρόνο. Επιστρέφοντας δεν δυσκολεύονται να ξαναβρούν δουλειά στον τομέα τους, ενώ σκοπεύουν να επαναλάβουν το ίδιο εγχείρημα στο μέλλον.
Η τεχνολογία το κάνει πιο εύκολο
Άρθρο του περιοδικού Fortune, επικαλείται τον Γκάι Θόρντον, ιδρυτή των Practice Apptitude Tests, ιστοσελίδας με τεστ δεξιοτήτων για υποψήφιους εργαζόμενους. Ο ίδιος λέει ότι ενώ ακούγεται τρομακτικό το να αφήσεις πίσω σου μια καριέρα για να σαλπάρεις στο άγνωστο, η εξέλιξη της τεχνολογίας την τελευταία δεκαετία έχει απλοποιήσει πολύ την αναζήτηση εργασίας.
«Αυτό έχει μειώσει τον φόβο της απώλειας της δυναμικής της καριέρας μετά από ένα διάλειμμα», υποστηρίζει. Τονίζει ότι ενώ κάποιοι «μικρο-συνταξιούχοι» απέχουν εντελώς από τη μισθωτή εργασία, όσοι θέλουν να ταξιδέψουν χωρίς να ξεκοκαλίσουν τις αποταμιεύσεις τους, έχουν την επιλογή της μερικής απασχόλησης, ακόμα και με τηλεργασία ή με δουλειές με ανάθεση έργου.
Αφεντικά του εαυτού τους
To micro-retirement έχει μεν γίνει viral trend σε πλατφόρμες social media, όμως όπως αποδεικνύουν online δημοσκοπήσεις οι περισσότεροι νέοι απλά το σκέφτονται ή το ονειρεύονται. Έρευνα που αναφέρει η WSJ, δείχνει ότι το 80% των αποφοίτων κολεγίου εξετάζουν την προοπτική να αφήσουν τη δουλειά για ένα διάστημα, για να κάνουν «κάτι δικό τους».
Αντίστοιχη έρευνα της Santander, πολυεθνικής εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, αποκάλυψε ότι οι τρεις στους τέσσερις νέους της γενιάς Ζ, δήλωσαν ότι δεν σκοπεύουν να εργαστούν σε δουλειά με οχτάωρο για τον υπόλοιπο εργασιακό βίο του. Σχεδόν οκτώ στους δέκα δήλωσαν απόλυτα σίγουροι ότι μπορούν να με επιτυχία να ιδρύσουν και να διευθύνουν τη δική τους εταιρεία και οι τέσσερις στους δέκα δήλωσαν ότι το μόνο που χρειάζονται για να τα καταφέρουν είναι το smartphone τους.
Ένας boomer ίσως θα απάνταγε ότι αιθεροβατούν και ότι τους έχουν πάρει τα μυαλά τα social media. Ωστόσο πρόκειται για μια τάση που αποτυπώνεται σε όλες τις διεθνείς έρευνες. Σύμφωνα με πανευρωπαϊκή δημοσκόπηση της Αpeiron Venture Capital, ταμείου επιχειρηματικών συμμετοχών με Έλληνες ιδρυτές, οι έξι στους δέκα νέους της Gen-Z θέλουν να γίνουν «αφεντικά του εαυτού τους», ενώ στην Ελλάδα το ίδιο επιθυμεί ο ένας στους δύο. Σύμφωνα με τα διεθνή ιερώματα για το micro-retirement, οι δύο τάσεις, της μίνι-σύνταξης και του αυτοδημιούργητου μίνι-επιχειρηματία είναι επικοινωνούντα δοχεία.
Οι νέοι φεύγουν, οι συνταξιούχοι έρχονται
Πάντως, την ίδια στιγμή που οι νέοι σκέφτονται την πρόωρη συνταξιοδότηση, έστω και με δικά τους έξοδα, οι συνταξιούχοι επιστρέφουν ή παραμένουν στη δουλειά, γιατί δεν τα βγάζουν πέρα. Το Fortune αντιπαραβάλλει το φαινόμενο του micro-retirement της GenZ, με τη μαζική επιστροφή των Baby boomers στον εργασιακό στίβο. Έρευνα της Ιris Software Group, εταιρείας λογισμικού που ειδικεύεται σε εργαλεία διαχείρισης προσωπικού (ΗR), δείχνει ότι το 13% των συνταξιούχων σχεδιάζουν να επανέλθουν στο εργατικό δυναμικό εντός του 2025. Για τους περισσότερους (69%) η βασική αιτία είναι οι χρηματοοικονομικές πιέσεις, όπως η αύξηση των δαπανών διαβίωσης, ενώ για έναν στους τρεις (34%) ο κύριος παράγοντας που τους αναγκάζει να αναζητούσουν ξανά δουλειά είναι τα χρέη.
