Σοκαριστικά είναι τα στοιχεία που καταγράφονται από τα αρχεία της Ελληνικής Αστυνομίας σχετικά με την αύξηση της παραβατικότητας ανηλίκων σε όλα τα επίπεδα και σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Σύμφωνα με παρουσίαση που έκανε ο διοικητής του Τμήματος Ασφαλείας Καλάμου – Ωρωπού Αστυνόμος Β Αλέξανδρος Ξαρχουλάκος παρουσία της Υπουργού (πριν τον ανασχηματισμό) Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Σοφίας Ζαχαράκη σε ειδική ημερίδα που έγινε στα Νέα Παλάτια, τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουμε έκρηξη της παραβατικότητας ανηλίκων σε όλους το φάσμα των παραβατικών συμπεριφορών που ξεκινούν από σωματικές βλάβες μέσα από ακραίες περιπτώσεις μπούλινγκ μέχρι σε κλοπές και διαρρήξεις, παραβάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, χρήσης ναρκωτικών, μέχρι και υποθέσεις περί όπλων.
Εκρηξη παραβατικότητας με αύξηση πάνω από 71%
Είναι χαρακτηριστικό πως μόνο μέσα στο 2024 σημειώθηκαν 8.840 παραβάσεις ανηλικών και όπως τόνισε ο Αλέξανδρος Ξαρχουλάκος όλες αυτές οι υποθέσεις ταυτίζονται και με την παραμέληση εποπτείας ανηλίκων που αφορά τους γονείς όπου σημειώνεται αύξηση 71%.
Έκρηξη στην παραβατικότητα των ανηλίκων καταγράφεται και από την αύξηση 40,81% που έχουμε στις υποθέσεις παραβατικότητας μεταξύ του 2023 (7.789 υποθέσεις) και 2024 (10.998 υποθέσεις) και στους δράστες μεταξύ του 2023 (10.150 δράστες) και 2024 (14.956 δράστες).
Αναλύοντας την παραβατικότητα των ανηλίκων εντός του 2024 στην Αττική ανέφερε πως έγιναν συνολικά 8.840 παραβάσεις ανηλίκων. Από αυτές οι 4.774 παραβάσεις αφορούσαν τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας, οι 2.032 για κλοπές και διαρρήξεις, οι 935 για ναρκωτικά, οι 685 για σωματικές βλάβες, οι 414 για υποθέσεις με όπλα.
Στη συνέχεια παρουσίασε στοιχεία για την παραβατικότητα των ανηλίκων σε 5 βασικές κατηγορίας αδικημάτων μόνο στο νομό Αττικής την τριετία 2021-23:
Σε αδικήματα κατά ιδιοκτησίας το 2021 είχαμε 155 παραβάσεις, το 2022 σημειώθηκαν 243 παραβάσεις και το 2023 σημειώθηκαν 457 παραβάσεις.
Σχετικά με ληστείες και διαρρήξεις το 2021 είχαμε 102 παραβάσεις, το 2022 σημειώθηκαν 111 παραβάσεις και το 2023 σημειώθηκαν 179 παραβάσεις.
Αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά το 2021 είχαμε 102 παραβάσεις, το 2022 σημειώθηκαν 171 παραβάσεις και το 2023 σημειώθηκαν 200 παραβάσεις.
Παραβάσεις του νόμου περί όπλων το 2021 είχαμε 81 παραβάσεις, το 2022 σημειώθηκαν 102 παραβάσεις και το 2023 σημειώθηκαν 157 παραβάσεις.
Αύξηση που αγγίζει το 109% μία διετία είχαμε στις παραβάσεις περί σωματικές ακεραιότητας καθώς το 2021 είχαμε 72 παραβάσεις, το 2022 σημειώθηκαν 90 παραβάσεις και το 2023 σημειώθηκαν 151 παραβάσεις.
Μικρή αύξηση παρουσιάζουν και οι περιπτώσεις των αδικημάτων περί γενετήσιας ελευθερίας καθώς το 2021 είχαμε 20 παραβάσεις, το 2022 σημειώθηκαν 22 παραβάσεις και το 2023 σημειώθηκαν 24 παραβάσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχουν στα στοιχεία σχετικά με την ηλικία των δραστών.
Όπως διαπιστώνεται η παραβατικότητα έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις στις μικρότερες ηλικίες και συγκεκριμένα από 8 έως 14 ετών όπου έχουμε αύξηση 103%. Το 2021 είχαμε 204 παραβάσεις, το 2022 σημειώθηκαν 211 παραβάσεις και το 2023 σημειώθηκαν 429 παραβάσεις στις ηλικίες 8-14 ετών.
Στις ηλικίες 15-18 ετών το 2021 είχαμε 957 παραβάσεις, το 2022 σημειώθηκαν 823 παραβάσεις και το 2023 σημειώθηκαν 1.322παραβάσεις στις ηλικίες 15-18 ετών.
Ανησυχητική είναι επίσης η αύξηση της παραβατικότητας στα κορίτσια καθώς μέσα σε ένα χρόνο, από το 2022 έως το 2023 άγγιξε το 150%. Το 2021 είχαμε 91 παραβάσεις κοριτσιών, το 2022 είχαμε 93 παραβάσεις κοριτσιών και το 2023 σημειώθηκαν 244 παραβάσεις κοριτσιών. Αντίθετα τα αντίστοιχα νούμερα στα αγόρια ήταν 957 το 2021, 823 το 2022, και 1.322 το 2023.
Οι γονείς αδιαφορούν, επικροτούν ή είναι παραβατικοί
Ο Αλέξανδρος Ξαρχουλάκος αναφέρθηκε στον σημαντικό ρόλο που παίζουν οι γονείς και η οικογένεια. «Οι γονείς πολλές φορές αδιαφορούν, είτε δικαιολογούν τις πράξεις των παιδιών, είτε είναι και οι ίδιοι παραβατικοί. Στο 80% των παραβατικών παιδιών προέρχονται από ενδοοικογενειές διαταραχές. Η απουσία των γονέων είναι παράγοντας εγκληματογέννεσης. Οι παρέες παίζουν μεγάλο ρόλο. Τα παιδιά παρασύρονται και θέλουν να είναι αποδεκτά στις παρέες».
Πολλές φορές όλα γίνονται για ένα βίντεο
Τα social media παίζουν βασικό ρόλο καθώς τις περισσότερες φορές όλα γίνονται για να παραχθεί ένα βίντεο και να υπάρξει αναγνώριση μέσα από τα likes και τον αριθμό των «ακολούθων». Οι ανήλικοι φέρουν μαχαίρια χωρίς να θέλουν να το χρησιμοποιήσουν απλά να το κατέχουν για ασφάλεια και επιβεβαίωση αλλά δε γνωρίζουν πως παρανομούν».
Το προφίλ του ανήλικου δράστη
Σχετικά με το προφίλ του θύτη – δράστη ο Αλέξανδρος Ξαρχουλάκος είπε: «Αντλούν ευχαρίστηση από αυτό που κάνουν. Είναι αντικοινωνικοί, δικαιολογούν τις πράξεις τους, έχουν την ανάγκη να νιώσουν δυνατοί, είναι ανυπάκουοι, αντιδραστικοί, έχουν παραβατική συμπεριφορά στο σχολείο και χαμηλές επιδόσεις. Τα αδικήματα που κάνουν είναι σωματικές βλάβες και στα αδικήματα κατά ιδιοκτησίας. Οταν γίνουν ομάδα που είναι συχνό φαινόμενο γίνονται συμμορίες ανηλίκων».
Η σύνθεση των συμμοριών ανηλίκων
Σχετικά με τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ συμμοριών και εγκληματικών ομάδων είπε: «Οι συμμορίες ανηλίκων δεν έχουν τα χαρακτηριστικά εγκληματικής οργάνωσης, γιατί δεν υπάρχει αρχηγός. Συνήθως είναι 4-5 άτομα που έχουν ηγετικό ρόλο και αποφασίζουν εάν θα κλέψουν ή θα πουλήσουν ναρκωτικά ή εάν θα επιτεθούν για να επικρατήσουν στην περιοχή τους. Η δεύτερη ομάδα είναι αυτοί που πράττουν, είναι σταθερά μέλη. Λαμβάνουν εντολές και προχωρούν σε ληστείες ή θα παίξουν ξύλο και λαμβάνουν χρήματα. Η τρίτη ομάδα έχει μέλη που δοκιμάζονται και θέλουν να ενταχθούν στις δύο προηγούμενες ομάδες. Δοκιμάζεται η δύναμη τους, η σιωπή τους και η αποφασιστικότητα τους».
Ο ρόλος των κοριτσιών
«Ξεχωριστό ρόλο έχουν και τα κορίτσια μέσα σε αυτές τις ομάδες. Δεν είναι ενεργά και ισότιμα μέλη αλλά όσο βρίσκονται σε αυτή την ομάδα τους παρέχετε προστασία και συνήθως είναι σύντροφοι των ηγετικών μελών. Η βία μεταξύ των κοριτσιών ευτυχώς δεν είναι σε ανησυχητικό επίπεδο αλλά σε κάθε περίπτωση υπάρχει μεγάλη αύξηση. Υπάρχει ένα ενδιαφέρον κοινό χαρακτηριστικό: Η βία μεταξύ των κοριτσιών σχεδόν πάντα βιντεοσκοπείται», είπε ο Αλέξανδρος Ξαρχουλάκος.
Τι φταίει…
Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο Αντώνιος Χριστόδουλος Σύμβουλος Εκπαίδευσης Φυσικής Αγωγής Ανατολικής Αττικής ο οποίος έκανε εκτενή παρουσίαση για τις αιτίες του προβλήματος της βίας των ανηλίκων, για τις μορφές και τις διαστάσεις που λαμβάνει, για τις δράσεις που αναπτύσσονται εντός του εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά και για το τι πρέπει να γίνει για την αντιμετώπιση του. Τόνισε το βασικό ρόλο της οικογένειας και των γονέων προτρέποντας την ανάπτυξης μεγαλύτερου βαθμούς παρεμβατικότητας και επικοινωνίας με τα παιδιά.
Τα εργαλεία που έχουν εκπαιδευτικοί, γονείς και κράτος
Η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του φαινομένου της βίας των ανηλίκων όπως η καθιέρωση του Υπευθύνου της Σχολικής Ζωής που καθιερώθηκε από το 2023 στα σχολεία, το Εργαστήρι Δεξιοτήτων, την καθιέρωση μαθήματος που έχει επίκεντρο τις ανθρώπινες σχέσεις, τον σεβασμό, και την ενσυναίσθηση. Ανέλυσε την εθνική στρατηγική πρόληψης και αντιμετώπισης βίας και παραβατικότητας ανηλίκων με τέσσερις βασικούς άξονες, την πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση, την διαχείριση περιστατικών και την υποστήριξη των παιδιών και τόνισε πως μέχρι τα μέσα Μαρτίου θα υπάρξουν οι νέοι άξονες αντιμετώπισης βίας και παραβατικότητας ανηλίκων μέσα από τις εισηγήσεις της Εθνικής Επιτροπή Ειδικών Επιστημόνων.
Αναφέρθηκε επίσης στη δημιουργία της εθνικής ψηφιακής πλατφόρμας Stop Bulling όπου γονείς και παιδιά αναφέρουν περιστατικά της σχολικής ζωής, την δημιουργία της γραμμής του 10201 που μπορούν να καλέσουν παιδιά και γονείς για απορίες ή ερωτήσεις και φυσικά την εφαρμογή του Safe Youth όπου τα παιδιά καλούν για να έχουν μία άμεση αντίδραση και βοήθεια ανάλογη του Panic Button αλλά με πιο φιλικό χαρακτήρα προς τα παιδιά. Κλείνοντας η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας τόνισε πως αναμένεται με ενδιαφέρον το Kids Wallet που βάζει «κόφτη» στην ανεξέλεγκτη πρόσβαση ανηλίκων στα Social Media μέχρι την ψηφιακή ενηλικίωση των 15 ετών.
«Αυτά είναι μερικά από τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεση μας αλλά με τη συνεργασία του Δήμου, των τοπικών κοινωνιών, των γονέων αλλά και του επιστημονικού προσωπικού των Κέντρων Κοινότητας όπως ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί θα πρέπει να μιλήσουμε και να συνεργαστούμε ώστε να δώσουμε λύσεις και να αντιμετωπίσουμε συνολικά το πρόβλημα», τόνισε η Σοφία Ζαχαράκη.
«Όλοι μαζί θα φέρουμε την Άνοιξη»
Την ημερίδα έκλεισε η παρουσίαση της Ασημίνας Καλογράνη, ψυχολόγος η οποία αναφέρθηκε στις τεράστιες διαστάσεις του προβλήματος της βίας των ανηλίκων, για τις αιτίες που το δημιουργούν ενώ παρουσίασε γραφήματα με στοχευμένες δράσεις όλων των εμπλεκομένων στην κοινωνική «εξίσωση» και συγκεκριμένα τους εφήβους, τους γονείς, το σχολείο, τους φορείς, την πολιτεία και την αστυνομία. «Όλοι μαζί μπορούμε να φέρουμε την Άνοιξη. Μιλήστε και επικοινωνήστε με τα παιδιά, αλλά και το επιστημονικό προσωπικό που μπορεί να βοηθήσει είτε εδώ στο Κέντρο Κοινότητας, είτε σε κάποιο γιατρό, είτε ακόμα και σε κάποιο νοσοκομείο. Το πρόβλημα της βίας των νέων μας αφορά όλους και η λύση θα δοθεί από κοινού μέσα από ενημέρωση, επικοινωνία και στοχευμένες δράσεις και παρεμβάσεις» είπε η Ασημίνα Καλογράνη.
