Ένα νέο ψηφιακό «παρατηρητήριο» της κτηματαγοράς, με στοιχεία για μεταβιβάσεις, ενοίκια και εμπορικές αξίες ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα, στήνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων, η οποία προβλέπεται στο υπό διαβούλευση πολυνομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟΟ, φιλοδοξεί να δώσει στο οικονομικό επιτελείο πολύ πιο καθαρή εικόνα για το πού κινούνται οι τιμές στην αγορά, ανά περιοχή και κατηγορία ακινήτου, αξιοποιώντας δεδομένα όχι μόνο από δημόσιες υπηρεσίες αλλά και από ιδιωτικούς φορείς.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια νέα δεξαμενή πληροφοριών, η οποία θα επιτρέπει τη συστηματική παρακολούθηση της αγοράς και των αποκλίσεων ανάμεσα στις εμπορικές και τις αντικειμενικές αξίες. Τα στοιχεία της αναμένεται να αποτελέσουν και βασικό «οδηγό» για τις επόμενες αναπροσαρμογές των τιμών ζώνης.
Η Τράπεζα θα τηρείται στο Αυτοτελές Τμήμα Εκτιμήσεων και Προσδιορισμού Αξιών Ακινήτων του υπουργείου και θα λειτουργεί μέσω του πληροφοριακού συστήματος «Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων – ΨΥΔΗΠΕΕΚ».
Η βασική αλλαγή σε σχέση με τα δεδομένα που έχει σήμερα στη διάθεσή του το Δημόσιο είναι ότι το νέο σύστημα δεν θα τροφοδοτείται αποκλειστικά από δημόσιες υπηρεσίες και φορείς. Στην Τράπεζα θα μπορούν να εντάσσονται και στοιχεία από την ιδιωτική αγορά, όπως δεδομένα που προέρχονται από μεσιτικά γραφεία ή άλλους επαγγελματίες του κλάδου. Η συνεργασία θα γίνεται μέσω ειδικών μνημονίων, στα οποία θα καθορίζονται οι πηγές, το είδος των πληροφοριών, ο τρόπος διαβίβασης και οι όροι αξιοποίησής τους.
Με τον τρόπο αυτό, το οικονομικό επιτελείο θα αποκτήσει μια πολύ ευρύτερη εικόνα της κτηματαγοράς, πέρα από τις αξίες που δηλώνονται στις συναλλαγές. Θα μπορεί να παρακολουθεί πιο συστηματικά την πραγματική τάση των τιμών πώλησης και ενοικίασης και να εντοπίζει ταχύτερα περιοχές στις οποίες καταγράφονται έντονες μεταβολές.
Τα δεδομένα θα συλλέγονται χωρίς αναφορά σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ενώ με κοινή υπουργική απόφαση θα καθοριστούν ο χρόνος διατήρησής τους, τα μέτρα ασφαλείας και οι τεχνικοί κανόνες λειτουργίας της βάσης.
«Οδηγός» για τις νέες αντικειμενικές αξίες
Η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων αναμένεται να παίξει ρόλο στις αλλαγές των αντικειμενικών αξιών. Η καταγραφή των δεδομένων της αγοράς θα αποτυπώσει την απόσταση που χωρίζει τις τιμές ζώνης από τις πραγματικές τιμές των ακινήτων. Εκεί όπου οι εμπορικές αξίες ανεβαίνουν με ταχύ ρυθμό, η απόκλιση θα γίνεται άμεσα ορατή. Το ίδιο θα ισχύει και για περιοχές στις οποίες οι τιμές κινούνται πτωτικά.
Δημιουργείται έτσι η υποδομή ώστε οι μελλοντικές αναπροσαρμογές των αντικειμενικών αξιών να παρακολουθούν στενότερα τον παλμό της αγοράς και προς τις δύο κατευθύνσεις, περιορίζοντας τις μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ φορολογικών και εμπορικών τιμών.
Η τελευταία γενικευμένη αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών έγινε τον Ιούνιο του 2021, με τις νέες τιμές να τίθενται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2022. Από τότε, όμως, η κτηματαγορά έχει αλλάξει σημαντικά, με τις τιμές να έχουν καταγράψει ισχυρή άνοδο σε πολλές περιοχές και την «ψαλίδα» μεταξύ αντικειμενικών και εμπορικών αξιών να έχει σε αρκετές περιπτώσεις ανοίξει αισθητά.
