Σύνταξη άρθρου: Χ. Γιαννακλής, Κ. Λαγουβάρδος
Τα συχνά, και πολλές φορές έντονα, επεισόδια μεταφοράς ερημικής σκόνης από την Αφρική στη χώρα μας, τα οποία μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μέσα στον χειμώνα, όπως συνέβη με το σημαντικό επεισόδιο σκόνης της 15ης Φεβρουαρίου 2026, οδήγησαν τη Μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών να ενεργοποιήσει τη νέα υπηρεσία ενημέρωσης των πολιτών, το Παρατηρητήριο Μεταφοράς Ερημικής Σκόνης (https://meteo.gr/dust/).
Το παρατηρητήριο αποτελείται από τρία μέρη.
Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται μια δορυφορική αποτύπωση μεταφοράς σκόνης αξιοποιώντας δεδομένα του δορυφόρου Sentinel-5P του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus (Σχήμα 1). Η μεταφορά ερημικής σκόνης παρουσιάζεται μέσω του δείκτη Aerosol Index (AER). Πρόκειται για μια δορυφορική μέτρηση που υποδηλώνει αύξηση των συγκεντρώσεων των απορροφητικών σωματιδίων της ατμόσφαιρας και είναι ιδανικός για την παρακολούθηση της εξέλιξης έντονων επεισοδίων σκόνης. Η δορυφορική αποτύπωση ανανεώνεται μετά από κάθε επεισόδιο μεταφοράς σκόνης, όταν θα γίνονται διαθέσιμα και τα δορυφορικά δεδομένα.
Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει διαγράμματα των συγκεντρώσεων PM10 (σωματίδια με διάμετρο μικρότερη των 10 μm) των δύο σταθμών ποιότητας του αέρα στο Ρέθυμνο (Ρέθυμνο-πόλη και Άδελε Ρεθύμνου) για τις τελευταίες 48 ώρες, οι οποίοι λειτουργούν από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών / meteo.gr. Η Κρήτη είναι από τις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από τα επεισόδια μεταφοράς σκόνης. Τα διαγράμματα των σταθμών ανανεώνονται κάθε μισή ώρα.
Τέλος, στο τρίτο μέρος, παρουσιάζονται οι προγνώσεις των συγκεντρώσεων σκόνης πάνω από την Ελλάδα (Σχήμα 2) για τις επόμενες τέσσερις ημέρες από το μοντέλο DUST/METEO του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr το οποίο λειτουργεί αδιάλειπτα από το 2015, παρέχοντας επιχειρησιακές προγνώσεις μεταφοράς σκόνης υψηλής αξιοπιστίας. Οι προγνωστικοί χάρτες ανανεώνονται καθημερινά με τις νέες προγνώσεις του μοντέλου πρόγνωσης.
Σχήμα 1. Δορυφορική αποτύπωση της μεταφοράς ερημικής σκόνης πάνω από την Ελλάδα την Τρίτη 05 Μαΐου 2026.
Σχήμα 2. Πρόγνωση μεταφοράς σκόνης από το μοντέλο DUST/METEO για την Παρασκευή 08 Μαΐου 2026 και ώρα 18:00.
