Απόφαση-σταθμός της ΑΑΔΕ: Αφορολόγητες και οι πληρωμές γονέων για οφειλές των τέκνων

Αρκεί η μεταφορά των ποσών να γίνεται απευθείας από τους τραπεζικούς λογαριασμούς των γονέων στους λογαριασμούς των πιστωτών των τέκνων τους.

Η νέα αυτή εξέλιξη προκύπτει από μια πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με την οποία απαλλάχθηκε από τον φόρο δωρεάς χρηματικό ποσό ύψους 235.000 ευρώ περίπου, το οποίο μετέφερε η μητέρα ενός παιδιού από τον δικό της τραπεζικό λογαριασμό απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό ενός προμηθευτή της επιχείρησης που είχε το τέκνο της, για να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις της επιχείρησης του τέκνου προς τον προμηθευτή.

Από την πολύ σημαντική αυτή απόφαση της ΔΕΔ προκύπτει, ειδικότερα, ότι αρκεί η πληρωμή του ποσού από τον γονέα στον πιστωτή του τέκνου να γίνει με μεταφορά από τον λογαριασμό του γονέα στον λογαριασμό του πιστωτή και να υποβληθεί από το τέκνο δήλωση δωρεάς, ώστε το ποσό με το οποίο εξοφλήθηκε ο πιστωτής να θεωρηθεί αφορολόγητη δωρεά του γονέα προς το τέκνο με στόχο την εξόφληση κάποιας υποχρέωσής του.

Πιο συγκεκριμένα, με την υπ’ αριθμόν 2522/12-6-2026 απόφαση της ΔΕΔ Αθηνών έγινε δεκτό ότι τα ποσά της δωρεάς, συνολικού ύψους 234.997,08 ευρώ, τα οποία καταβλήθηκαν για την εξόφληση προμηθευτών επιχείρησης φορολογούμενου μέσω μεταφορών – εμβασμάτων από τον τραπεζικό λογαριασμό της δωρήτριας μητέρας του απευθείας προς τους τραπεζικούς λογαριασμούς των προμηθευτών του φορολογούμενου (δωρεοδόχου) πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 44 του ν.2961/2001 και της εγκυκλίου Ε. 2077/2022 για την εφαρμογή του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ, καθώς η δωρεά αυτή έλαβε χώρα σε κάθε περίπτωση με μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Η ΔΕΔ έκρινε ότι είναι εσφαλμένη η ερμηνεία των φοροελεγκτών ότι στην εγκύκλιο Ε. 2077/2022 καταγράφονται ως απαλλασσόμενες μέχρι το ύψος των 800.000 ευρώ εξαντλητικά και όχι ενδεικτικά οι περιπτώσεις πληρωμής μέσω μεταφοράς σε τραπεζικό λογαριασμό τρίτου (αντί απευθείας σε λογαριασμό του δωρεοδόχου) για αγορά ακινήτου, οχήματος και αύξηση κεφαλαίου.

Τα μυστικά για αφορολόγητες μεταβιβάσεις χρημάτων

Πλήρης απαλλαγή από τον φόρο δωρεάς για τα χρηματικά ποσά τα οποία μεταβιβάζουν οι γονείς στα παιδιά τους ή οι παππούδες και οι γιαγιάδες στα εγγόνια τους, μέσω του τραπεζικού συστήματος, ισχύει από τον Οκτώβριο του 2021 όταν καθιερώθηκε το πολύ υψηλό αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για ηλεκτρονικές μεταφορές χρηματικών ποσών μεταξύ στενών συγγενών.

Τα 6 βασικότερα σημεία της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας τα οποία θα πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι είναι, ειδικότερα, τα εξής:

 1 Αφορολόγητο για χρηματικές γονικές παροχές – δωρεές: Κάθε γονική παροχή χρηματικού ποσού, δηλαδή κάθε δωρεά χρηματικού ποσού από γονέα σε τέκνο, καθώς επίσης και κάθε δωρεά χρηματικού ποσού από σύζυγο σε σύζυγο, από παππού ή γιαγιά σε εγγόνι που έχει πραγματοποιηθεί από την 1η-10-2021 ή πρόκειται να πραγματοποιηθεί από δω και στο εξής, μέσω του τραπεζικού συστήματος αφού αθροιστεί με τυχόν προγενέστερες τέτοιες δωρεές που έγιναν από την 1η-10-2021 και μετά, είναι αφορολόγητη μέχρι τα 800.000 ευρώ. Εάν το χρηματικό ποσό που δωρίζεται υπερβαίνει τα 800.000 ευρώ ή εάν το άθροισμα της νέας και των προγενέστερων δωρεών υπερβαίνει τα 800.000 ευρώ, τότε το υπερβάλλον ποσό φορολογείται με 10%.

2 Οροι και προϋποθέσεις για αφορολόγητες χρηματικές γονικές παροχές – δωρεές: Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για χρηματική γονική παροχή ή δωρεά ισχύει μόνο εφόσον το χρηματικό ποσό δωρίστηκε με μεταφορά από τον τραπεζικό λογαριασμό του δωρεοδότη (γονέα, συζύγου κ.λπ.) στον τραπεζικό λογαριασμό του δωρεοδόχου (τέκνου, άλλου συζύγου κ.λπ.). Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ αναγνωρίζεται επίσης:

α) Σε περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού από ατομικό λογαριασμό του γονέα/δωρητή ή από κοινό λογαριασμό αυτού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο τον παρέχοντα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο.

β) Σε περίπτωση έκδοσης τραπεζικής επιταγής από τον γονέα/δωρητή με χρέωση ατομικού τραπεζικού λογαριασμού αυτού ή κοινού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο (και όχι η έκδοση επιταγής με κατάθεση μετρητών) και η κατάθεση της επιταγής αυτής σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο τον γονέα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή, για την απόδειξη της μεταφοράς της χρηματικής γονικής παροχής/δωρεάς σε τραπεζικό λογαριασμό, πρέπει να αναγράφονται στο σώμα της δήλωσης φόρου γονικής παροχής/δωρεάς οι αριθμοί IBAN των τραπεζικών λογαριασμών, μεταξύ των οποίων έγινε η μεταφορά των χρημάτων, το πιστωτικό ίδρυμα και ο αριθμός της επιταγής. Ως ημερομηνία γονικής παροχής/δωρεάς θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης της επιταγής στον τραπεζικό αυτό λογαριασμό.

γ) Σε χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με σκοπό την αγορά ακινήτου από τον δωρεοδόχο/τέκνο με μεταφορά χρημάτων στον λογαριασμό του πωλητή/κατασκευαστή/εργολάβου ή κατάθεση τραπεζικής επιταγής.

δ) Σε χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με σκοπό την αγορά οχήματος από τον δωρεοδόχο/τέκνο με μεταφορά χρημάτων στον λογαριασμό του πωλητή ή κατάθεση επιταγής.

3 Δικαιολογητικά – αποδεικτικά έγγραφα για αφορολόγητες χρηματικές γονικές παροχές – δωρεές: Για αρχικές δηλώσεις φόρου γονικής παροχής ή δωρεάς που υποβάλλονται από την 1η-10-2021 και μετά, για την απόδειξη της μεταφοράς του ποσού της χρηματικής γονικής παροχής ή δωρεάς σε τραπεζικό λογαριασμό πρέπει:

• Να αναγράφονται στο σώμα της δήλωσης φόρου γονικής παροχής ή δωρεάς οι αριθμοί IBAN των τραπεζικών λογαριασμών, μεταξύ των οποίων έγινε η μεταφορά των χρημάτων, καθώς και το πιστωτικό ίδρυμα.
• Να επισυνάπτεται το αποδεικτικό μεταφοράς από το πιστωτικό ίδρυμα.

4 Χαρτζιλίκια, δωρεές μικροποσών σε παιδιά-εγγόνια ή άλλα πρόσωπα: Η αποστολή μικρών ποσών από γονείς προς παιδιά μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, για χαρτζιλίκι ή κάλυψη καθημερινών αναγκών – μικροεξόδων δεν θεωρείται δωρεά και δεν απαιτεί υποβολή δήλωσης, ιδίως όταν το παιδί είναι προστατευόμενο μέλος της οικογένειας. Αλλά και γενικότερα, μεταφορές χρηματικών ποσών σε τραπεζικούς λογαριασμούς, μέσω συστημάτων τύπου IRIS ή όχι, δεν αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος για τις υπηρεσίες της Φορολογικής Διοίκησης, εάν πρόκειται για μικροποσά, εκτός εάν διαπιστώνεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής.

5 Διαδοχικές μεταβιβάσεις χρημάτων μεταξύ στενών συγγενών: Οι φοροελεγκτικές υπηρεσίες εξετάζουν προσεκτικά περιπτώσεις καταστρατήγησης των διατάξεων για το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ, στις οποίες μεγάλα χρηματικά ποσά μεταφέρονται διαδοχικά μεταξύ συγγενών Α’ κατηγορίας, προκειμένου να διαπιστωθεί αν ο αρχικός δωρητής και ο τελικός δωρεοδόχος έχουν Β’ κατηγορίας συγγένεια (π.χ. είναι αδέλφια), καθώς στις περιπτώσεις αυτές επιχειρείται η αξιοποίηση του αφορολόγητου από πρόσωπα που δεν το δικαιούνται. Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνεται π.χ. η δωρεά ενός σημαντικού χρηματικού ποσού από τον γιο στον πατέρα και μετά από λίγο καιρό η δωρεά του ίδιου ποσού από τον πατέρα στον άλλο γιο του και αδελφό του αρχικού δωρητή. Μια τέτοια τριγωνική συναλλαγή έχει ως προφανή στόχο να αποφευχθεί η υποχρέωση καταβολής φόρου δωρεάς 20% που ισχύει στην περίπτωση απευθείας μεταβίβασης του ποσού από τον έναν αδελφό στον άλλο (θεωρούνται Β΄ κατηγορίας συγγενείς και η μεταξύ τους δωρεά χρημάτων φορολογείται με 20% από το πρώτο ευρώ). Οταν αποδεικνύεται μια τέτοια πρακτική, η φορολογική αρχή δεν αναγνωρίζει τις απαλλαγές από τον φόρο δωρεάς των δύο διαδοχικών δωρεών αλλά θεωρεί ότι στην πραγματικότητα η δωρεά έγινε μεταξύ συγγενών Β’ κατηγορίας (μεταξύ των δύο αδελφών) και επιβάλλει στον τελικό αποδέκτη φόρο δωρεάς 20% χωρίς αφορολόγητο και επιπλέον πρόστιμο 50% επί του καταλογισθέντος φόρου.

6 Μεταφορές από ή προς κοινούς λογαριασμούς: Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν τα χρήματα προέρχονται από κοινό λογαριασμό του δωρητή ή καταλήγουν σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου. Οι φορολογικές αρχές μπορούν να ελέγξουν και να διαπιστώσουν ποιος ήταν ο πραγματικός τροφοδότης – συνδικαιούχος του κοινού τραπεζικού λογαριασμού από τον οποίο έγινε η δωρεά, δηλαδή ποιος ήταν πραγματικά ο δωρητής, ή ποιος συνδικαιούχος του τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο κατέληξε η δωρεά έκανε τελικά χρήση των χρημάτων. Και σε περίπτωση κατά την οποία εξακριβώσουν ότι ο πραγματικός δωρητής και ο πραγματικός δωρεοδόχος δεν είχαν συγγενική σχέση Α’ κατηγορίας, μπορούν να ακυρώσουν το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και να καταλογίσουν στον τελικό δωρεοδόχο φόρο δωρεάς 20% ή ακόμη και 40%, προσαυξημένο με πρόστιμο 50% επί του φόρου.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι οι κινήσεις χρημάτων μεταξύ συγγενών και συνδικαιούχων λογαριασμών βρίσκονται όλο και συχνότερα στο επίκεντρο των ελέγχων. Για τον λόγο αυτό, οι φορολογούμενοι καλούνται να διατηρούν πλήρη τεκμηρίωση των συναλλαγών τους και να ακολουθούν πιστά τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ώστε να αποφεύγουν δυσάρεστες φορολογικές εκπλήξεις.