Το νέο σχέδιο νόμου για την Οδική Ασφάλεια και ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) αποτελούν, όπως διαφαίνεται, δύο από τις πιο σημαντικές και ολιστικές παρεμβάσεις του κράτους στην προσπάθεια μείωσης των απωλειών από τροχαία και πρόληψης των κινδύνων για ανήλικους και πολίτες.
Παρακάτω ακολουθεί μια συνοπτική σύγκριση και σχόλια επί των κοινών και των διαφορών των δύο αυτών παρεμβάσεων:
🛡️ Κοινά στοιχεία:
- Πρόληψη αντί τιμωρίας
Και οι δύο πρωτοβουλίες δεν στοχεύουν απλώς στην καταστολή παραβατικής συμπεριφοράς, αλλά στην καλλιέργεια κουλτούρας συμμόρφωσης και υπευθυνότητας (είτε στο τιμόνι είτε απέναντι στους ανηλίκους). - Αυστηροποίηση κυρώσεων
Σημαντική έμφαση δίνεται στην κλιμακωτή και αυστηρότερη τιμωρία σε περιπτώσεις υποτροπών, είτε πρόκειται για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή χρήση κινητού, είτε για πώληση αλκοόλ/καπνού σε ανηλίκους. - Έμφαση στη δημόσια υγεία και ασφάλεια
Η ανθρώπινη ζωή τοποθετείται στο επίκεντρο και των δύο πλαισίων: ο ανήλικος ως ευάλωτο άτομο που χρειάζεται προστασία∙ ο οδηγός ως πιθανός κίνδυνος για τον εαυτό του και τους άλλους. - Ψηφιακή παρακολούθηση & Μητρώα
Η δημιουργία ψηφιακών μητρώων (για καπνικά και αλκοολούχα προϊόντα ή τροχαίες παραβάσεις) ενισχύει τη διαφάνεια, την εποπτεία και την ιχνηλασιμότητα.
🚫 Διαφορές και Στοχεύσεις:
| ΘΕΜΑ | ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΥΠ. ΥΓΕΙΑΣ (ανήλικοι – καπνός & αλκοόλ) | ΝΕΟΣ ΚΟΚ (τροχαία – πρόληψη θανάτων) |
|---|---|---|
| Πληθυσμιακή στόχευση | Ανηλίκοι και ευρύτερα κοινωνικό σύνολο | Όλοι οι οδηγοί, ιδίως επανειλημμένα παραβάτες |
| Πλαίσιο | Δημόσια υγεία & κοινωνική πρόνοια | Κυκλοφοριακή ασφάλεια & οδική ευθύνη |
| Ελεγκτικοί μηχανισμοί | ΕΛ.ΑΣ., Λιμενικές Αρχές, ΕΟΔΥ, ΑΑΔΕ | Τροχαία, ψηφιακά συστήματα, κάμερες |
| Ποινές | Πειθαρχικές, διοικητικές, ποινικές (για πώληση σε ανηλίκους) | Αυστηρές διοικητικές και ποινικές (για υποτροπές) |
| Εκπαιδευτικός χαρακτήρας | Έμμεσος – μέσω αποτροπής | Άμεσος – θεσμική αναβάθμιση κυκλοφοριακής αγωγής |
💬 Σχόλιο / Ανάλυση:
Αν και προέρχονται από διαφορετικά υπουργεία και καλύπτουν φαινομενικά διαφορετικά πεδία (υγεία vs μεταφορές), οι δύο παρεμβάσεις έχουν κοινούς παρονομαστές: τη συστηματική παραβατικότητα, τη χαμηλή κοινωνική ευαισθησία απέναντι στη συμμόρφωση, και την ανάγκη ενεργού πρόληψης μέσω πολιτικών μετρήσιμου αποτελέσματος.
Και τα δύο πλαίσια αναγνωρίζουν πως δεν φτάνουν οι νόμοι – χρειάζεται κοινωνική αποδοχή, εκπαίδευση και ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου.
✅ Προτάσεις για καλύτερη διασύνδεση των δύο πλαισίων:
- Ενσωμάτωση διατομεακής κυκλοφοριακής αγωγής στα σχολεία, που να περιλαμβάνει τόσο θέματα οδικής ασφάλειας όσο και πρόληψης από χρήση καπνού/αλκοόλ.
- Κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα για ελεγκτικούς φορείς (ΕΛ.ΑΣ., Τροχαία, ΕΟΔΥ, ΑΑΔΕ).
- Ενοποίηση ψηφιακών μητρώων ώστε να υπάρχει πλήρης εικόνα συμπεριφοράς ενός πολίτη σε ζητήματα δημόσιας ασφάλειας και υγείας.
- Επικοινωνιακή καμπάνια με ενιαίο αφήγημα: «Η προστασία της ζωής ξεκινά από τη συνείδηση του κινδύνου».
