Σε μια ιστορική κίνηση που αλλάζει το παγκόσμιο εμπορικό τοπίο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή νέας δέσμης δασμών, που πλήττουν σχεδόν όλους τους εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι δασμοί αφορούν εκατοντάδες κατηγορίες προϊόντων, με στόχο, όπως δήλωσε ο ίδιος, «την ανάκτηση της οικονομικής κυριαρχίας των ΗΠΑ» και την αντιμετώπιση ελλειμμάτων και «αθέμιτων» πρακτικών δεκαετιών.
Από τις 7 Αυγούστου 2025 οι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ για 69 χώρες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με ειδικά τιμολόγια για κάθε περίπτωση, ενώ θα επιβάλλεται και ένας βασικός δασμός 10% σε χώρες που δεν περιλαμβάνονται αναλυτικά στη λίστα
Κλιμακωτή Σκλήρυνση: Οι βασικοί δασμοί ανά χώρα
Ευρωπαϊκή Ένωση: 20% έως 24%.
Κίνα: 34%.
Ιαπωνία: 24%.
Νότια Κορέα: 25–26%.
Ταιβάν: 20–32%.
Ινδία: 25–27%.
Ελβετία: 32–39%.
Ισραήλ: 17%.
Βιετνάμ: 46%.
Καναδάς: 35% σε ορισμένες κατηγορίες εμπορευμάτων (με έμφαση σε αγαθά που σχετίζονται με φαιντανύλη), με παράλληλη εξαίρεση από πιο υψηλούς δασμούς σε άλλες κατηγορίες για 90 ημέρες για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Μεξικό: 90ήμερη αναστολή των αυξημένων δασμών για διαβουλεύσεις
Οι «βασικοί δασμοί» 10% ισχύουν για χώρες όπως Αυστραλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, Αργεντινή κ.ά.
Στόχος η «ανταποδοτικότητα»
Το νέο σύστημα προβλέπει ότι οι δασμοί θα καθορίζονται με συντριπτικά κριτήρια:
Οποιαδήποτε χώρα έχει υπερπλεόνασμα στο εμπόριο με τις ΗΠΑ ή δεν ανταποκρίνεται στους αμερικανικούς κανόνες, επιβαρύνεται με υψηλότερους δασμούς.
Οι «ανταποδοτικοί» δασμοί κυμαίνονται συνήθως στο 50% του επιπέδου των δασμών ή εμπορικών εμποδίων που η κάθε χώρα επιβάλει στα αμερικανικά προϊόντα
Πρακτική Εφαρμογή – Ποια προϊόντα πλήττονται;
Αφορούν σχεδόν κάθε κατηγορία αγαθών: βιομηχανικά προϊόντα, αυτοκίνητα, ηλεκτρονικά, αγροτοδιατροφικά, ενδύματα. Ωστόσο, εξαιρούνται – προς το παρόν – φαρμακευτικά, ορισμένα ιατρικά μηχανήματα, μικροτσίπ και χρυσός
Αντιδράσεις και Προβληματισμοί
Η ανακοίνωση των νέων μέτρων έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε αγορές, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις ανά τον κόσμο. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν πως αναμένονται αυξήσεις τιμών, επιβράδυνση στο παγκόσμιο εμπόριο και απαντητικά μέτρα από θιγόμενους εταίρους. Χώρες όπως η Ελβετία και η Κίνα εξετάζουν ήδη δυναμικές αντιδράσεις, ενώ εντός των ΗΠΑ οι μεγάλοι εισαγωγείς και καταναλωτικοί οργανισμοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για αλυσιδωτές συνέπειες στην εφοδιαστική αλυσίδα και τον πληθωρισμό
Η προαναγγελία των δασμών χαρακτηρίστηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ «Ημέρα Οικονομικής Ανεξαρτησίας», ενώ οι εξελίξεις ανοίγουν νέο γύρο σκληρών διαπραγματεύσεων και εμπορικών πολέμων διεθνώς.
