Το τρίτο μεγαλύτερο Μινωϊκό Ανάκτορο, αυτό των Μαλλίων, το οποίο καταστράφηκε στο τέλος της Υστερομινωικής ΙΒ περιόδου, λέει την απίστευτη ιστορία του έπειτα από σχεδόν 5.000 χρόνια.
Ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Ιάσων Ταβλάς, εξηγεί την σημασία του αρχαιολογικού χώρου, η οποία παραμένει άγνωστη στους περισσότερους, καθώς στους τουριστικούς οδηγούς κυριαρχούν τα παλάτια της Κνωσού, της Φαιστού και λιγότερο της Ζάκρου.
Όποιος βρέθηκε στην περιοχή πριν από πολλά χρόνια δύσκολα θα έβλεπε κάποιον άνθρωπο στον χώρο και πιο δύσκολα θα ανακάλυπτε τον κρυμμένο θησαυρό που ήταν καλυμμένος με το ειδικό σκέπαστρο από τους αρχαιολόγους, για να μην αλλοιωθεί και καταστραφεί.
Ωστόσο, μπορούσες να περπατήσεις στην πεζογέφυρα και να δείς τις οικίες και τους δρόμους, όπου οι Μινωίτες των Μαλλίων πρίν από χιλιάδες χρόνια οργάνωσαν τον πρώτο πολιτισμό στην Ευρώπη, της πρώιμης εποχής του Χαλκού. Ήταν η περίοδος εμφάνισης γραφής και διοίκησης, εξειδικευμένης χειροτεχνίας, μεταλλουργίας, αστικοποίησης και εμπορίου μεγάλων αποστάσεων, ιδίως σε μέταλλα. Με λίγα λόγια η ανάπτυξη ενός οικονομικού αστικού κέντρου.
Η Maud Delover διευθύντρια της γαλλικής αποστολής, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο της Γάνδης, συνεχίζει το ανασκαφικό έργο που ξεκίνησε το 1922. Το ανάκτορο των Μαλλίων χτισμένο γύρω από τρεις αυλές, έχει διαστάσεις περίπου 80 επί 100 μέτρα, ενώ ξεχωρίζει η περιοχή με τα εργαστήρια των σφραγιδοτεχνιτών. Ο χώρος εκτείνεται με διάφορες ομάδες κτιρίων, το παλάτι, αρκετές κατοικίες, την νεκρόπολη, την αγορά και την υπόστυλη κρύπτη. Ευτυχώς, όπως λέει η κ. Delover, είναι ένας ανέγγιχτος τόπος όπου τα ευρήματα δεν έχουν υποστεί την φθορά της ανθρώπινης παρουσίας.
Ο Γιώργος Ποδάς, ξεναγός, αφηγείται την μοναδική ιστορία της πιο διάσημης χρυσής πόρπης ή περιδέραιου στον κόσμο. «Οι μέλισσες των Μαλλίων», που βρέθηκαν στην νεκρόπολη έπειτα από σχεδόν 3.700 χρόνια, συναγωνίζονται σε ομορφιά με το «Χάλκινο Μαχαίρι των Μαλλίων».
Η ιστορία στο μεγαλύτερο τμήμα της είναι μάλλον άγνωστη, και επιφυλάσσει εκπλήξεις για τους αρχαιολόγους, πολλοί εκ των οποίων έκτισαν καριέρες επάνω σε εικασίες και δοξασίες. Στα Μάλλια συναντήθηκαν οι Μινωίτες και οι Μυκηναίοι και εμπορεύτηκαν σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 2.000 χλμ επί αιώνες. Κάποιοι αναζητούν διασυνδέσεις με την ανατολική μεσόγειο και τις εκείθεν υποτιθέμενες πληθυσμιακές ροές, αλλά τα νεότερα ευρήματα δείχνουν μια εντελώς αυτόχθονη ανάπτυξη. Οι επιρροές από την Ασία στον κόσμο του Αιγαίου και στους Κρητικούς, δεν θα μπορούσαν να παρέχουν πραγματικά πρότυπα, τίποτα συγκρίσιμο ανάμεσα στην κρητική τέχνη και στα τερατώδη μοντέλα της ανατολής.
Τα τρία τελετουργικά όπλα, το τσεκούρι με τον πάνθηρα, το σπαθί και το στιλέτο, αποτελούν ένα μόνο δείγμα της υψηλής τέχνης την οποία ανέπτυξαν, παράλληλα με την δική τους γραφή.[1]
Ίσως τα μυστικά των Μινωιτών αποκαλυφθούν όταν αποκρυπτογραφηθούν τα κρητικά ιερογλυφικά και η Γραμμική Α, και τότε να φωτιστούν οι λεγόμενοι Ελληνικοί Σκοτεινοί Αιώνες. Και φυσικά σε όλο αυτό μοναδική είναι η συμβολή της αποκωδικοποίησης και ανάγνωσης του αρχαίου DNA, ως αδιάψευστου μάρτυρα της ιστορίας.
[1] Trois armes d’apparat du palais de Mallia (Crète), sem-link Jean Charbonneaux, Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot Année 1925 28-1 pp. 1-18.
